Նյութափոխանակություն

Ի՞նչ է նյութափոխանակությունը:

Նյութափոխանակությունը համակարգ է, որը կարգավորում է մեր էներգիա: Դա քիմիական ռեակցիաների մի շարք է, որոնք տեղի են ունենում մեր մարմնի բջիջներում և փոխակերպում և կարգավորում են սննդի միջոցով սպառվող էներգիան: Այս էներգիան դառնում է այն վառելիքը, որն անհրաժեշտ է ամեն օր կատարելու համար այն ամենը, ինչ մեզ հարկավոր է ՝ շնչառություն, շարժում և բոլոր կենսական գործառույթները:

Նյութափոխանակություն և տարիք. Յուրաքանչյուր տասը տարվա ընթացքում  նյութափոխանակության արագությունը նվազում է - Այսօր` թարմ լուրեր ...

Դա մեզ թույլ է տալիս էներգիան այրել այս կամ այն ​​կերպ ՝ մեզ ավելի շատ էներգիա տալով, եթե նյութափոխանակությունն արագանում է, և, ընդհակառակը, դանդաղ նյութափոխանակությունը մեզ ավելի հոգնած է դարձնում, հոգնած, և մենք նաև ավելի քիչ ենք այրվում `մեզ ավելի շատ քաշ հավաքելով:

Նյութափոխանակությունը սովորաբար պատասխանատու է որոշ մարդկանց մոտ նիհարելու դժվարության համար, այս մասին մենք կխոսենք ավելի ուշ:

Նյութափոխանակություն - Վիքիպեդիա՝ ազատ հանրագիտարան

Շարունակել կարդալ “Նյութափոխանակություն”

Ավտոտրոֆներ, հետերոտրոֆներ, հեմոտրոֆներ ու ֆոտոտրոֆներ — թարգմանություն

Բարև բոլորին, մեր տեսանյութում կտեսնենք, թե օրգանիզմի ինչպիսի տեսակներ կան, կախված տեսակից կամ սնվելու ուղիներից։ Ովքեր են ավտոտրոֆները, հետերոտրոֆները, ֆոտոտրոֆները և միքսոտրոֆները։ Այս թեման, մի կողմից, պարզ է ու հեշտ, բայց մյուս կողմից՝ ոչ այնքան հասկանալի։ Բանն այն է, որ դպրոցական ծրագրում և ավարտական քննություններում այն հաճախ հանձնարարվում է կտրտված ու աղավաղված տեսքով, և այստեղից են այդ բոլոր դժվարությունները գալիս։ Ուստի կփորձենք միասին ամեն ինչ հասկանալ։

Այսպիսով, սնունդը օրգանիզմի կողմից ստացվող էներգիայի ու նյութերի պրոցես է։ Եվ սրա շնորհիվ մենք ստանում ենք երկու դասակարգում։ Առաջինը օրգանիզմների դասակարգումն է ըստ օրգանական նյութերի ստացման աղբյուրի կամ էլ ածխածնի ստացման աղբյուրի։ Այստեղ կարող է լինել երկու տարբերակ՝ ավտոտրոֆներ ու հետերոտրոֆներ։ Ավտոտրոֆները ինքնուրույն են սինթեզում օրգանական նյութերը անօրգանականներից, նաև կարելի է ասել, որ ավտոտրոֆները օգտագործում են ածխածնի անօրգանական աղբյուրներ։ Իսկ հետերոտրոֆները ստանում են օրգանական նյութերը դրսից, ուստի օգտագործում են ածխածնի օրգանական աղբյուրներ։

Օրգանիզմների երկրորդ դասակարգումը ըստ սննդի տեսակի հիմնված է էներգիայի ստացման աղբյուրների վրա։ Եվ այստեղ նույնպես երկու տարբերակ է՝ ֆոտոտրոֆներ ու հեմոտրոֆներ։ Ֆոտոտրոֆների էներգիայի աղբյուրը լույսն է, իսկ հեմոտրոֆներինը՝ քիմիական միացությունների օքսիդացումը կամ էլ թթվացումը։

Շարունակել կարդալ “Ավտոտրոֆներ, հետերոտրոֆներ, հեմոտրոֆներ ու ֆոտոտրոֆներ — թարգմանություն”

Բջջի Օրգանոիդ

Միմյանցից խիստ տարբերվող այնպիսի օրգանիզմներ, ինչպիսիք են՝ բակտերիաները, բույսերը, սնկերը, կենդանիները, այդ թվում նաև մարդը, ունեն միևնույն կառուցվածքային միավորը: Այդ տարրական կառուցվածքային միավորը, որից կազմված են բոլոր օրգանիզմները կոչվում է բջիջ:

células-de-la-hoja-debajo-del-microscopio-micrográfo-un-órgano-produciendo-el-dióxido-oxígeno-y-carbono-proceso-99427727.jpg

Բջիջը կենդանի օրգանիզմների կառուցվածքային տարրական միավորն է և օժտված է կենդանի օրգանիզմին բնորոշ հատկանիշներով։

17-րդ դարում անգլիացի բնագետ Ռոբերտ Հուկը իր կողմից ստեղծված պարզագույն մանրադիտակով ուսումնասիրեց գինու խցանի կտրվածքը և առաջին անգամ բացահայտեց ու նկարագրեց բջիջը: Այնուհետև հոլանդացի գիտնական Անտոնի վան Լևենհուկը անձրևաջրի կաթիլի մեջ բացահայտեց շարժվող բակտերիաներին:

maxresdefault.jpg

Կենդանական և բուսական բջիջների միջև կան տարբերություններ, սակայն նրանք ունեն նման կառուցվածք: Բոլոր բջիջները կազմված են բջջաթաղանթից, ցիտոպլազմայից, կորիզից և օրգանոիդներից:

Օրգանոիդներ կամ օրգանելներ կոչվում են ցիտոպլազմայի մասնագիտացված մասերը, որոնք ունեն որոշակի կառուցվածք և կատարում են բջջի այս կամ այն գործառույթը։ Էլեկտրոնային մանրադիտակի օգնությամբ պարզվել են օրգանոիդների կառուցվածքի բոլոր մանրամասները։

Օրգանոիդներ՝

  • ապահովում են բջջի կենսագործունեությունը՝ շնչառությունը, թթվածնի անջատումը, աճը, զարգացումը և այլն:
Բջիջը` որպես կենդանի օրգանիզմների տարրական միավոր — դաս։ Բնագիտություն,  6-րդ դասարան.

Օրգանոիդները, ըստ էության, ցողունային բջիջներից աճեցված հյուսվածքների եռաչափ կուլտուրաներ են: Որպեսզի օրգանոիդները «ճիշտ» աճեն, գիտնականները հատուկ միջավայր են ստեղծում ցողունային բջիջների համար, որը թույլ է տալիս նրանց հետևել իրենց արմատացած գենետիկ հրահանգներին՝ կազմակերպվելու նշված կառուցվածքում:

Շարունակել կարդալ “Բջջի Օրգանոիդ”

«Ամբողջական աղետ» նախագիծ

Այս նախագծի շրջանակներում, ես դիտեցի բնական աղետի մասին հետաքրքիր ու ուսուցողական տեսանյութ։ Այն պատմում էր մի աշխատանքայի խմբի մասին, որը ցանկանում էր իշխանությունների կայացրած որոշման դեմ գնար։ Այդ տեսանյութը դուք կարող եք դիտել՝ հղմամբ։

Տեսանյութի հերոսները մեզ շատ հետաքրքիր ու ստեղծագործական ձևով բացատրեցին այն, որ Աֆրիկայի բնական ու կենդանական աշխարհը վտանգված է։ Տեսանյութի առաջին հատվածում, գործարարները ստեղծեցին մի թռչնի մակետ, որը հետագայում նրանց հարկավոր էր լինելու։ Մեզ ցույց տվեցին աֆրիկական երկու պետության՝ Ուգանդայի ու Տանզանայի նպատակը՝ կառուցել երկար նավթային գիծ, որը կմատակարարի օգտակար հանածոները Ուգանդայի տարածքից և դուրս գալով Տանզանիա, կկարողանա Հնդկական օվկիանոսով, Կարմիր ծովով ու Սուեզի նեղուցով, այն հասցնել դեպի Եվրոպա՝ դեպի Ֆրանսիա։

30,000+ Animal Planet Pictures | Download Free Images on Unsplash

Այս աշխատանքային խումբը իշխանությունների շահավետ ու եկամտային նպատակին որոշել է դեմ դուրս գալ, քանի որ այդ նպատակի իրականացման զուգահեռ արագ կերպով կոչնչանա նավթային գծի մոտակա բնական աշխարհը։ Նավթային գծի պատճառով կտուժեն եթե ոչ հարյուրավոր, ապա հազարավոր կենդանիներ, բույսեր, ծառեր, և այդ իսկ պատճառով այս նախագիծը միտված է դրան վերջ դնելու։

Մյուս րոպեներին նրանք արդեն ուղևորվում են Ֆրանսիա, Փարիզ, որպեսզի մասնակցեն մի մեծ կոնֆերանս-հանդիպումի, որի ժամանակ ցույց կտան կեղծ “աղետը”։ Նրանք երեք օր շուտ են ժամանում և սկսում են պատրաստվել այդ կարևոր օրվան։ Նրանք այդ երեք օրվա ընթացքում հասցնում են հանդիպել շատ մարդկանց ու կազմակերպությունների հետ, որպեսզի իրենց դժգոհությունը հայտնեն իշխանությունների կողմից առաջարկված նախագծի հանդեպ։ Այսպես, մոտենում է վերջին ու ամենակարևոր օրը․․․

Մարդիկ սկսում են հավաքվել կոնֆերանսի դահլիճ և վերջինս սկսում է աստիճանաբար լցվել։ Այդ հանդիպման հիմնական նպատակն էր բացատրել, թե ինչու՞ է առաջարկած նախագիծը այդքան վտանգավոր։ Ի դեպ, պետք է նշեմ, որ դահլիճում կար նաև ծածկոցով ծածկված վանդակ, որի մեջ էր գտնվում իրական թռչնի նման, գեղեցիկ պատրաստված մի մակետ, որը շատ հետաքրքիր մեխանիզմ էր իրենից ներկայացնում։ Հենց այդ թռչնի շնորհիվ հանդիպումը հետագայում դառնալու է ավելի լարված։

Շարունակել կարդալ “«Ամբողջական աղետ» նախագիծ”

«Ապոպտոզ» և «Բջջի բաժանումը»՝ թարգմանական աշխատանք

Այս տեսանյութում մենք կքննարկենք, թե ի՞նչ բան է ապոպտոզը։ Առաջարկում եմ սկսենք «ապոպտոզի» տերմինաբանությունից։ Այն հունական ծագում ունի և բաժանվում է երկու մասի՝ «ապո» և «պտոզ»։ «Ապո»-ն նշանակում է «հեռացում», իսկ «պտոզիզ»-ը՝ ընկնում, այսինքն դա ծրագրավորված բջջային մահն է և մենք կարող ենք անցկացնել անալոգիա տերևաթափի հետ։ Սա պատահական պրոցես չէ, բջիջները մուտք են գործում այնտեղ որոշակի նպատակով, և հենց դրա շնորհիվ է, որ առաջին գիտնականները այն նկատել են և անվանել են «ապոպտոզ»։ Պետք է ընդգծել, որ այս տեսակի բջիջների մահը նորմալ և առողջ զարգացման ու օրգանիզմի գործունեության մասն է հանդիսանում։ Այն պաշտպանում է օրգանիզմը վիրուսներից և նույնիսկ քաղցկեղից, և ես կասեմ ավելին, որ այս պրոցեսը հենց հիմա մեր բոլորի օրգանիզմներում ընթանում է։

Ձեր մոտ կարող է առաջանալ հարց, թե ինչպե՞ս բջիջը կարող է այդպես մահանալ և հիմա ես կփորձեմ ձեզ ամեն ինչ բացատրել։ Ահա իմ մոտ կա երկու նկար։ Առաջինում պատկերված է առողջ բջիջ, իսկ երկրորդում կարծես թե այն պայթել է, սակայն սա բջիջների մահվան հիմնական տեսակներն են։ Հեշտ լեզվով նրանց կարելի է անվանել «կեղտոտ» և «մաքուր»։ Այն բջիջը, որը նման է պայթյունի կոչվում է «նեկրոզ»։ Նեկրոզի ժամանակ բջիջը փկվում է ու պայթում՝ տարածելով շուրջը պարունակությունը։ Այս տեսակը ոչ ցանկալի է, քանի որ դրա պայթյունից կարող են տուժել հարևան բջիջները։ Նաև նեկրոզը ազդանշան կհանդիսանա իմունային համակարգի բջիջների համար և կառաջանա բորբոքում։

Երկրորդ նկարը դա հենց ապոպտոզն է։ Սա բջջի կոկիկ ու մաքուր մահվան տեսակն է։ Բջիջը կարծես սեղմվում է ու ոչնչացնում է իր ԴՆԹ-ն, իր միջուկը։ Իսկ այս նարնջագույն մասնիկները դա խրոմոսոմների կոտրված փոքր բեկորներն են։ Եթե մենք պատկերեինք իրական չափսերը, ապա դրանք ավելի փոքր կլինեին, քան թե մեր նկարում պատկերվածը։ Մի խոսքով, ապոպտոզի ժամանակ բջիջը սկսում է բաժանվել փոքր ֆրագմենտների և այնուհետև իմունային համակարգի բջիջները՝ մակրոֆագները, որոնց խնդիրն է կլանել մարմնի համար ավելորդ աղբը, գալիս են և ուտում են դրանք, գիտականորեն՝ ֆագոցիտացնում են այդ ֆրագմենտները և բջջից ոչինչ չի մնում։ Նույնիսկ կարող ենք անալոգիա անցկացնել։ Ապոպտոզի դեպքում դուք կարծես թե, աղբ եք թափում հատուկ վերամշակման կոնտեյներներով։ Եվ այդպես մնացած բջիջները կարող են օգտագործել ապոպտոզից հետո ֆրագմենտները իրենց նպատակների համար։

Շարունակել կարդալ “«Ապոպտոզ» և «Բջջի բաժանումը»՝ թարգմանական աշխատանք”

«Ի՞նչ է կենսաբանությունը» թարգմանություն

Բարև ձեզ։ Այսօրվա մեր թեման է կենսաբանությունը։ Դասի հիմնական նպատակն է կենսաբանության ներածությունը, կենսաբանության բաժինները նաև այս գիտության հետաքրքրության ոլորտի սահմանները։ Երեխանե՛ր, այսօր դուք սկսում եք ուսումնասիրել կենսաբանությունը և այդ իսկ պատճառով ծագում է երեք կարևոր հարց։ Առաջինը, թե ի՞նչ է ուսումնասիրում կենսաբանությունը, երկրորդը ինչի՞ համար է ստեղծված կենսաբանությունը և ո՞րն է նրա առաքելությունը, նշանակությունը, և վերջապես երրորդը, ի՞նչ են ուսումնասիրելու երեխաները այդ գիտության մեջ։ Բոլոր այդ երեք հարցերին կփորձենք պատասխան գտնել այս դասի ընթացքում։

Ի՞նչ է ուսումնասիրում կենսաբանությունը՝

«Կենսաբանություն» բառը գալիս է “Bios” — կյանք, և “Logos” — գիտություն բառերից։ Կենսաբանությունը կենդանի օրգանիզմների մասին է, որոնք ապրում են Երկրի վրա։ Կենդանի օրգանիզմները մեր մոլորակի վրա շատ բազմազան են։ Դրանք են՝ կենդանիները, բույսերը, բակտերիաները և մյուսները։ Ամեն օր կենսաբանները և գիտնականները բացահայտում ու նկարագրում են կենդանի օրգանիզմների ավելի ու ավելի նոր տեսակներ։ Այժմ հայտնի է մեկ ու կես միլյոն տեսակ, բայց այդ թիվը վերջնական չէ։ Կյանք կա ամենուրեք, հողում, ջրում և նույնիսկ օդում։ Կյանքի բաշխման տարածքը երկրի հատուկ պատյան է, որը կոչվում է կենսոլորտ։ Կենսոլորտը ներառում է իր մեջ մթնոլորտի ստորին շերտերը, հիդրոսֆերան, հողը և լիթոսֆերայի վերին շերտերը։ Հստակ սահմաններ կենսոլորտը չունի, այն պայմանականորեն հատկացված պատյան է։ Ժամանակակից կենսաբանությունը ներառում է բազմաթիվ բաժիններ և նրանցից յուրաքանչյուրը ուսումնասիրում է կյանքի տարբեր տեսակներ։ Օրգանիզմների կառուցվածքի և նրանց առանձին օրգանների ուսումնասիրությամբ զբաղվում է անատոմիա առարկան։ Ֆիզիոլոգիան ուսումնասիրում է գործունեության օրինաչափությունները և օրգանիզմի կարգավորումը։ Սիստեմատիկան զբաղվում է օրգանիզմների բազմազանությամբ և ձգտում է պարզեցնել այն կամ կլասիֆիկացնել։ Էվոլուցիայի տեսությունը ուսումնասիրում է կենսոլորտի պատմական զարգացման օրինաչափությունները։ Սաղմնաբանության գիտության հետաքրքրության առարկան օրգանիզմների անհատական զարգացումն է։ Ժառանգական հատկանիշների ծնողներից սերունդ փոխանցելու օրինաչափություններով, ինչպես նաև դրանց փոփոխականությամբ զբաղվող առարկան՝ գենետիկան է։ Ֆենոլոգիան ուսումնասիրում է բույսերի և կենդանիների կյանքում սեզոնային փոփոխությունները։ Ֆենոլոգիական դիտարկումները կատարվում են ամբողջ տարվա ընթացքում, դրանք օգնում են լավ հասկանալ սեզոնայնության առանձնահատկությունները և հստակեցնել գյուղատնտեսական աշխատանքների կատարման ժամկետները։ Բոլոր կենդանի օրգանիզմները սերտ կապված են միմյանց և բնակության միջավայրի հետ։ Բնակիչները ազդում են շրջակա միջավայրի վրա, և փոխադարձաբար, նրանց կյանքը կախված է մնում այդ միջավայրի պայմաններից։ Գիտությունն, որն ուսումնասիրում է օրգանիզմների փոխհարաբերությունները միմյանց և շրջակա միջավայրի հետ, կոչվում է էկոլոգիա։

Շարունակել կարդալ “«Ի՞նչ է կենսաբանությունը» թարգմանություն”

Ցիտոպլազմա՝ կառուցվածքը, գործառույթը

Ցիտոպլազմա

Ցիտոպլազման բջջի հիմնական բաղադրամասն է ու նրա կիսահեղուկ ներքին միջավայրը: Ցիտոպլազմա տերմինը առաջացել է հունարեն «ցիտոս»-զետեղարան, բջիջ և «պլազմա»-կերտված, ծեփած բառերից։

Ցիտոպլազման անօրգանական աղերի և տարբեր օրգանական նյութերի ջրային լուծույթ է: Նրանում գերակշռում են սպիտակուցները: Ցիտոպլազմի բաղադրությունը հարաբերականորեն կայուն է, թեև ցիտոպլազմի և բջջի շրջակա միջավայրի միջև անընդհատ տեղի է ունենում նյութերի փոխանակություն, իսկ ցիտոպլազմում շարունակվում են քիմիական նյութերի փոխարկումները:

Ցիտոպլազմա, բջջի հիմնական օրգանոիդները, 2 — Լյուդմիլա Գորոյան

Ցիտոպլազմայում կարող են կուտակվել տարբեր նյութեր, օրինակ՝ սպիտակուցային մասնիկներ կամ պահեստային սննդանյութեր: Դրանք կոչվում են ներառուկներ, որոնք ոչ մշտական կառուցվածքներ են և, ի տարբերություն օրգանոիդների, առաջանում, այնուհետև ծախսվում են բջջի կենսագործունեության ընթացքում:

Որոշ բջիջների ցիտոպլազմային բնորոշ է սպիտակուցային թելիկների և միկրոխողովակների առկայությունը, որոնք կազմավորում են բջջակմախքը:  Էուկարիոտ բջջի օրգաններից է էնդոպլազմային ցանցը, որը թաղանթների բարդ համակարգ է, որը կառուցված է բազմաթիվ խոռոչներից։ Կա էնդոպլազմային ցանցի երկու տեսակ ՝ հատիկավոր և հարթ։ Դրանցից առաջինի հիմնական ֆունկցիան լիպիդների և ածխաջրերի սինթեզն է, ինչպես նաև օտարածին նյութերի օքսիդացումը։ Էնդոպլազմային ցանցն իր խոռոչների միջոցով իրականացնում է նաև նյութերի տեղափոխությունը բջջի ներսում ՝ դրանց հասցնելով տարբեր օրգանոիդներ։ Բոլոր բջջիջներին բնորոշ են ռիբոսոմները։ Ռիբոսոմների բաղադրության մեջ գրեթե հավասար քանակությամբ մտնում են սպիտակուցների ռ-ՌՆԹ։ Էուկարիոտ բջիջներում ռիբոսոմները ձևավորվում են կորիզում, այնուհետև դուրս գալիս ցիտոպլազմ։

Շարունակել կարդալ “Ցիտոպլազմա՝ կառուցվածքը, գործառույթը”

Նուկլեինաթթուներ, դրանց գործառույթները։ Գենետիկական ծածկագիր։ ԱԵՖ

Նուկլեինաթթուները ոչ պարբերական կենսապոլիմերներ են, որոնց մոնոմերները նուկլեոտիդներն են։ Դրանք 1869 թ․ առաջինը հայտնաբերել է շվեյցարացի կենսաքիմիկոս Ֆ․ Միշերը բջջի կորիզում, որտեղից էլ առաջացել է նուկլեինաթթուների անվանումը /լատ․ nukleos — կորիզ/։

Ֆրիդրիխ Միշեր /կենսաքիմիկոս/

Կան երկու տեսակի նուկլեինաթթուներ՝ դեզօքսիռիբոնուկլեինաթթու՝ ԴՆԹ, և ռիբոնուկլեինաթթու՝ ՌՆԹ։

Դեզօքսիռիբոնուկլեինաթթու։ ԴՆԹ-ի մոլեկուլը կազմված է պարուրաձև փաթաթված երկու պոլինուկլեոտիդային շղթաներից։

Յուրաքանչյուր նուկլեոտիդ կազմված է ազոտական հիմքից, ածխաջրից և ֆոսֆորական թթվի մնացորդից։ ԴՆԹ-ի նուկլեոտիդում ածխաջուրը դեզօքսիռիբոզն է, որտեղից էլ այս նուկլեինաթթուն ստացել է իր անունը՝ դեզօքսիռիբոնուկլեինաթթու։ ԴՆԹ-ի մոլեկուլում կան 4 տեսակի նուկլեոտիդներ։ Դրանցում ածխաջուրը և ֆոսֆորական թթվի մնացորդը նույնն են, իսկ ազոտական հիմքը՝ տարբեր։ Ազոտական հիմքեր են ադենինը /Ա/, գուանինը /Գ/, ցիտոզինը /Ց/ և թիմինը /Թ/։ ԴՆԹ-ի մոլեկուլի երկու շղթաները կարծես մեկը մյուսի հայելային անդրադարձը լինեն՝ մի շղթայի նուկլեոտիդի դիմաց մյուս շղթայում համապատասխանում է խիստ որոշակի նուկլեոտիդ․ Ա-ի դիմաց Թ-ն է, Թ-ի դիմաց՝ Ա-ն, Գ-ի դիմաց Ց-ն է, իսկ Ց-ի դիմաց՝ Գ-ն։ ԴՆԹ-ի մոլեկուլում երկու շղթաները միանում են ազոտական հիմքերի միջև առաջացող ջրածնային կապերով։ ԴՆԹ-ն օժտված է ինքնավերարտադրվելու հատկությամբ։

ԴՆԹ-ի մոլեկուլի կառուցվածքի մոդելը 1953 թ․ առաջարկել են ամերիկացի կենսաբան Ջ․ Ուոթսոնը և անգլիացի ֆիզիկոս Ֆ․ Քրիկը։ Բջջում պարունակվող ԴՆԹ-ի գերակշիռ մասը կորիզում է։

Գենետիկական ծրագիր։ Կենդանի օրգանիզմներում կառուցվածքի և գործելակերպի առանձնահատկությունները, գենետիկական տեղեկույթը պահպանվում ու փոխանցվում են սերունդներին։ Տեղեկույթի պահպանումը և սերունդներին փոխանցումն իրականացվում են սպիտակուցների սինթեզի միջոցով։ Պոլիպեպտիդային շղթայում սպիտակուցի առաջնային կառուցվածքը ծրագրավորված և գաղտնագրված է ԴՆԹ-ի մոլեկուլում՝ նուկլեոտիդների որոշակի հաջորդականությամբ։ Այն համարվում է բջջում ժառանգական տեղեկատվության կրողը և պահպանողը։ Գենետիկական ծրագիրը բոլոր կենդանի օրգանիզմների համար ընդհանուր է։

ՌՆԹ-ները լինում են տարբեր տեսակի՝ փ-ՌՆԹ, ի-ՌՆԹ, ռ-ՌՆԹ։

Փ-ՌՆԹ

Փոխադրող ՌՆԹ /փ-ՌՆԹ/։ Մոլեկուլը չափերով փոքր է և նման է երեքնուկի։ Կան 20-ից ավելի տարբեր փ-ՌՆԹ-ներ։ Դրանք մասնակցում են սպիտակուցի կենսասինթեզին՝ իրենց են միացում որոշակի ամինաթթու և այն փոխադրում ռիբոսոմներ՝ սպիտակուցի սինթեզի վայր։

Ինֆորմացիոն ՌՆԹ /ի-ՌՆԹ/։ Սինթեզվում է ԴՆԹ-ի մոլեկուլի շղթաներից մեկի վրա կոմպլեմենտարության սկզբունքով։ Այն կորիզի ԴՆԹ-ից սպիտակուցի առաջնային կառուցվածքի մասին տեղեկատվություն է փոխանցում էնդոպլազմային ցանց, որտեղ բջջի հատուկ օրգանոիդներում՝ ռիբոսոմներում, կատարվում է սպիտակուցի կենսասինթեզը։

ՌՆԹ - Վիքիպեդիա՝ ազատ հանրագիտարան

Ռիբոսոմային ՌՆԹ /ռ-ՌՆԹ/։ Մտնում է ռիբոսոմների կազմության մեջ։ Սա ՌՆԹ-ի տեսակներից ամենամեծն է և սպիտակուցների հետ ձևավորում է ռիբոսոմներ։

Ադենոզինեռֆոսֆորական թթու /ԱԵՖ/։ ԱԵՖ-ը կազմված է ազոտական հիմքից՝ ադենինից, ածխաջուր ռիբոսոմից և ֆոսֆորական թթվի երեք մնացորդներից։ Վերջինների միջև առաջանում են էներգիական կապեր։ ԱԵՖ-ը բջջում էներգիայի աղբյուր է կենսագործունեության համար։ Այն սինթեզվում է միտոքոնդրիումներում և քլորոպլաստներում։

Օրգանական նյութեր՝ Սպիտակուցների, ածխաջրերի, լիպիդների ֆունկցիաները և բազմազանությունը

Դաս 2

Բջջի օրգանական նյութերը։ Բջջի հիմնական օրգանական նյութերից են սպիտակուցները, նուկլեինաթթունները, ածխաջրերը, ինչպես նաև ճարպերը և մի շարք համեմատաբար փոքր մոլեկուլներ՝ հորմոնները, գունակները /պիգմենտները/, ամինաթթուները, նուկլեոտիդները և այլն։

Բջիջ - Վիքիպեդիա՝ ազատ հանրագիտարան

Բջիջները զանազանվում են տարբեր քանակի օրգանական նյութերի պարունակությամբ։ Օրինակ, բուսական բջիջներում գերակշռում է ածխաջրերի, իսկ կենդանական բջիջներում՝ սպիտակուցների քանակը։

Բջջի օրգանական նյութերից շատերը, օրինակ՝ սպիտակուցները կամ նուկլեինաթթուները, կենսաբանական պոլիմերներ են, որոնք կազմված են կրկնվող կառույցներից՝ մոնոմերներից։ Այդպիսի նյութերի զանգվածը շատ ու շատ մեծ է։

Սպիտակուցների կառուցվածքը։ Սպիտակուցների կառուցվածքը բավականին բարդ է։ Նախ, բոլոր սպիտակուցները բաղկացած են O-ի, C-ի, N-ի և H-ի ատոմներից։ Շատ սպիտակուցներ պարունակում են նաև ծծմբի, տարբեր մետաղների՝ երկաթի, ցինկի, պղնձի ատոմներ։

Բոլոր սպիտակուցները պոլիմերներ են, որոնց մոնոմերները ամինաթթուներն են։ Ցանկացած կենդանի օրգանիզմում ընդգրկված են մեծ քանակությամբ տարբեր տեսակի սպիտակուցներ․ մարդու օրգանիզմում, օրինակ, հանդիպում են տասնյակ հազարավոր տեսակի սպիտակուցներ։ Ուշագրավ է, որ այդպիսի բազմազանությունը պայմանավորված է տարբեր քանակներով ներկայացված ընդամենը 20 տեսակի ամինաթթուներով, որոնք իրար հետ կարող են առաջացնել չափազանց մեծ թվով տարբեր տեսակի համակցություններ։ Այսպիսով, սպիտակուցները տարբերվում են միմյանցից ամինաթթուների թվաքանակով, դրանց տեսակներով և դասավորման հաջորդականությամբ։ Տարբեր ամինաթթուների մոլեկուլներում մի մասը միատեսակ է։ Այն կազմված է ամինախմբից (-NH2) և կարբօքսիլային խմբից (-COOH), իսկ մյուս մասը բոլոր ամինաթթուներում տարբեր է և կոչվում է ռադիկալ (R)։

Սպիտակուցների մոլեկուլները կարող են լինել տարբեր ձևի՝ պարուրաձև, ծալքավոր կամ գնդաձև, ընդ որում, դրանք ունեն կառուցվածքային մի քանի մակարդակներ՝ առաջնային, երկրորդային, երրորդային, չորրորդային։

Շարունակել կարդալ “Օրգանական նյութեր՝ Սպիտակուցների, ածխաջրերի, լիպիդների ֆունկցիաները և բազմազանությունը”

Կենսաբանություն՝ Դաս 1

Դաս 1`
Կենդանի օրգանիզմի բաղադրություն, օրգանական, անօրգանական նյութեր, հիդրոֆիլ և հիդրոֆոբ նյութեր։

1. ԿԵՆԴԱՆԻ ՕՐԳԱՆԻԶՄՆԵՐԻ ԲԱՂԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆԸ։
ՏԱՐՐԵՐ ԵՎ ԱՆՕՐԳԱՆԱԿԱՆ ՄԻԱՑՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Կենդանի օրգանիզմները պարունակում են տարբեր բնույթի հազարավոր քիմիական նյութեր։

Տարածում են ստանում նոր ի հայտ եկած թմրամիջոցներ և հոգեմետ նյութեր. ինչ է  պարզաբանում նախարարությունը. «Փաստ» | Armlur – Լուրեր Հայաստանից

Կենդանի օրգանիզմներում հայտնաբերվում է Երկրի քիմիական տար­րերի մեծ մասը։ Ի տարբերություն անկենդան մարմինների` կենդանի օրգա­նիզմներում հատկապես մեծ է թթվածնի (O), ածխածնի (C) , ազոտի (N) և ջրածնի (H) քանակությունը։ Այս չորս տարրերը միասին կազմում են օրգա­նիզմում տարրերի ամբողջ պարունակության գրեթե 98%-ը։ Դրանք կոչվում են մակրոտարրեր։ Շատ ավելի քիչ է հետևյալ ութ տարրերի՝ ծծմբի (S), ֆոսֆորի (P), քլորի (Cl), կալիումի (K), մագնեզիումի (Mg), նատրիումի (Na), կալցիումի (Ca) և երկաթի (Fe) պարունակությունը։ Դրանք էլ միասին կազմում են 1,9%։ Մյուս բոլոր տարրերը բջջում պարունակվում են չնչին քանակու­թյուններով (յուրաքանչյուրը` 0,1%-ից պակաս), թեպետ դրանցից որոշ տար­րեր, մասնավորապես ցինկը (Zn), պղինձը (Cu), յոդը (I) և ֆտորը (F) շատ կարևոր են բջջի կենսագործունեության համար:

Դրանք մտնում են տարբեր օրգանական միացությունների՝ ֆերմենտների, վիտամինների, հորմոնների կազմի մեջ և պայմանավորում են դրանց կենսաբանական ակտիվությունը։ Յոդը, օրինակ, մտնում է վահանաձև գեղձի հիմնական հորմոնի՝ թիրօքսինի կազմի մեջ։

Այսպիսով, կենդանի օրգանիզմներում պարունակվող տարրերը բնորոշ են նաև անկենդան մարմիններին, ինչը վկայում է բնության միասնականության մասին։ Ըստ էության, ատոմային մակարդակներում կենդանի օրգանիզմների և անկենդան մարմինների քիմիական բաղադրությունների միջև տարբերություններ չկան։

Սակայն արդեն մոլեկուլային մակարդակում ի հայտ են գալիս զգալի տարբերություններ։ Կենդանի օրգանիզմներում պարունակվում են շատ օրգանական նյութեր, որոնք բնորոշ են միայն այդ օրգանիզմներին։
Բջջի անօրգանական միացությունները։ Բջջի կազմում ամենամեծաքանակ ու ամենատարածված անօրգանական նյութը ջուրն է (H2O)։ Դրա պարունակությունը օրգանիզմում տատանվում է լայն սահմաններում՝ 10%-ից (որոշ հյուսվածքների բջիջներում) ընդհուպ մինչև 90%-ը (զարգացող սաղմի բջիջներում)։ Միջին հաշվով այն կազմում է բջջի զանգվածի 75%-ը:
Ջրի դերը շատ կարևոր է։ Ջուրը որոշում է բջջի ինչպես ֆիզիկական հատկությունները (ծավալը, առաձգականությունը, ջերմահաղորդականությունը և այլն), այնպես էլ շատ դեպքերում դրա քիմիական ակտիվությունը։ Դա պայմանավորված է ջրի մոլեկուլի փոքր չափերով և նրա այլ հատկություններով։ Կարևոր է ջրի բևեռականությունը (այն պայմանավորված է մոլեկուլներում դրական և բացասական լիցքերի անհավասարաչափ բաշխմամբ), ինչպես նաև մոլեկուլների միջև ջրածնային կապեր առաջացնելու ընդունակությունը։ Ջրի մոլեկուլի մի ծայրը կարծես լիցքավորված է դրական, մյուս ծայրը՝ բացասական։ Այդպիսի համակարգերը կոչվում են երկբևեռներ (դիպոլներ)։

Դա հանգեցնում է հարևան մոլեկուլների միջև էլեկտրաստատիկ փոխազդեցության, և դրանք միանում են իրար․ ընդ որում այդ փոխազդեցությունները թույլ են և կոչվում են ջրածնային կապեր։ Այս կապերի շնորհիվ է, որ ջուրը մինչև 00C գտնվում է հեղուկ վիճակում։ Ջուրը լուծիչ է, որում լավ լուծվող նյութերը կոչվում են հիդրոֆիլ (հունարեն <<հիդրոս>> ջուր, <<ֆիլեո>> սիրել)։ Դրանցից են շատ անօրգանական աղեր, թթուները, հիմքերը, իսկ օրգանական նյութերից՝ որոշ ածխաջրեր կամ սպիտակուցներ և այլն․․․։

Սակայն կան նաև շատ նյութեր, որոնք վատ են լուծվում կամ բոլորովին չեն լուծվում ջրում․ դրանցից են, օրինակ, ճարպերը, թաղանթանյութը (ցելյուլոզը)։ Դրանք կոչվում են հիդրոֆոբ նյութեր (հունարեն <<ֆոբոս>> վախ)։

Բջջում քիմիական նյութերի փոխակերպման բազմաթիվ ռեակցիաներ (սպիտակուցների, ածխաջրերի, լիպիդների և այլ միացությունների ճեղքավորման ռեակցիաները) ընթանում են H2O-ի անմիջական մասնակցությամբ։ Բջջի անօրգանական նյութերից են նաև զանազան աղերը, որոնք գտնվում են կամ լուծված ձևով, կա՛մ պինդ, անլուծելի վիճակում։ Լուծվող աղերի բաղադրության մեջ մտնող կատիոններից են K–ի, Na–ի, Ca-ի, Mg–ի իոնները, որոնք ապահովում են բջիջների, օրինակ, գրգռականությունը, իսկ շատերի համար նաև էներգիայի ձևափոխությունը կամ կծկողականությունը։ Ընդ որում, այդ կատիոնների բաշխումը բջջի ներսում և նրա շրջապատում բավականին տարբեր է։ Բջջում պարունակվող լուծելի աղերը կարևոր գործոն են նաև բջջի ներքին միջավայրի ռեակցիան պահպանելու խնդրում։ Կենսագործունեության ընթացքում անընդհատ առաջանում են թթուներ և հիմքեր, սակայն բջջի ռեակցիան մնում է կայուն․ այն հիմնականում թույլ հիմնային է, համարյա չեզոք։ Դա պայմանավորված է նրա մեջ պարունակվող թույլ թթուներով և դրանց անիոններով, ինչպես նաև թույլ հիմքերով, որոնք կազմում են բուֆերային համակարգեր և կարգավորում են H & OH իոնների պարունակությունը բջջում։ Դրանում որոշակի դեր ունի նաև բջջից դեպի շրջակա միջավայր, ինչպես և այդ միջավայրից դեպի բջիջ H & OH իոնների տեղափոխումը։

Բջջում պարունակվող անլուծելի աղերից են Ca-ի ֆոսֆատը և Ca-ի կարբոնատը։ Դրանք ապահովում են համապատասխանաբար՝ ոսկրային հյուսվածքի և փափկամարմինների խեցու դիմացկությունը և ամրությունը։

Անօրգանական և օրգանական նյութեր

Օրգանական են կոչվում են այն բարդ քիմիական միացությունները, որոնց կազմի մեջ մտնում է ածխածին:

Դաս 3. Մարմին և նյութ, կենդանի և անկենդան մարմիններ, օրգանական և  անօրգանական նյութեր: Դասարանական աշխատանք — Խաչատրյան Դավիթ

Բացառություն են կազմում կարբիդները, ցիանիդները, կարբոնատները, ածխածնի օքսիդը, որոնք անօրգանական նյութեր են: Օրգանական նյութերն ունեն կենդանական կամ բուսական ծագում:

Օրգանական նյութեր են.

  • — ճարպերը՝ կենդանական և բուսական,
  • — ամինաթթուները, որոնք սպիտակուցների կառուցվածքային «աղյուսիկներն» են,
  • — գլյուկոզը, ֆրուկտոզը, այլ շաքարները,
  • — մրջնաթթուն, քացախաթթուն, մրգերում և բույսերում պարունակվող այլ թթուները,
  • — բնական գազը, նավթը և դրա թորման արգասիքները՝ բենզինը, կերոսինը,
  • — ածխաջրածինները՝ պրոպանը, բութանը, ացետիլենը,
  • — էթիլ սպիրտը,
  • — ացետոնը:

Բույսերի կողմից ֆոտոսինթեզի գործընթացը կարգավորող քլորոֆիլը, որն ունի շատ բարդ կառուցվածք.

-արյան մեջ պարունակվող հեմոգլոբինը, որը ևս ունի շատ բարդ կառուցվածք,

-հատիկավորներում պարունակվող օսլան,

-բույսերի հիմքը հանդիսացող բջջանյութը:

Դրանք են` պոլիէթիլենը (տոպրակները, թաղանթները), պոլիվինիլքլորիդը (խողովակներ), պոլիէսթերները (գործվածքներ), արհեստական մետաքսը:

Ներկանյութերի մեծ մասը ևս օրգանական նյութեր են: Օրգանական նյութեր են համարյա բոլոր դեղերը՝ ասպիրինը, պարացետամոլը, անալգինը:

01-11-w663.png78.png

Բնությունը, շրջակա միջավայրն աղտոտող առավել վտանգավոր նյութերից են ծանր թունավոր մետաղները, հատկապես՝ սնդիկը, կապարը, կադմիումը, թալիումը, որոնք կուտակվում են մարդու օրգանիզմում և առաջացնում մի շարք հիվանդություններ: Դրանք մարդու օրգանիզմ կարող են ներթափանցել աղտոտված ջրի և սննդի միջոցով: Այդ հիվանդություններն արտահայտվում են տարբեր խանգարումների ձևով:

Վտանգավոր են նաև բույսերի վնասատուների և հիվանդությունների դեմ պայքարի միջոցները՝ պեստիցիդները և հերբիցիդները: Տարեկան մի քանի տոննա պեստիցիդներ և հերբիցիդներ թափանցում են ծովային և հողային էկոհամակարգեր:  

spraying-pesticides-on-field.jpg

Ահռելի վնասներ են հասցվում բնությանը, երբ նավթատարները, նավթ տեղափոխող նավերը (տանկերները) կամ նավթահանող պլատֆորմները վթարի են ենթարկվում: Դրանց հետևանքները դժվար են վերացվում:

Օրինակ՝ խոշոր աղետ տեղի ունեցավ 2010 թ. ապրիլի 20-ին՝ Մեքսիկական ծոցում տեղակայված “British Petroleum” ընկերության նավթաշտարակում պայթյունի հետևանքով, երբ ծով արտանետվեց 800 միլիոն լիտր նավթ, իսկ նավթային բծի մակերեսը կազմեց 28 հազար կմ²: Այս աղետի հետևանքները մինչ օրս վերացված չեն: Նկարում պատկերված են ծովի մակերեսին նավթային բծերը (նկարահանված է տիեզերքից):

Իմ պատրաստած տեսանյութը՝

Կենսաբանության նախագիծ՝ Ժառանգականություն

Ժառանգականություն լսելով, ասելով, մենք հասկանում ենք ծնողի կողմից՝ երեխային փոխանցվող զարգացման առանձնահատկությունները, հատկանիշները։

Կենդանիները և բույսերը յուրաքանչյուր տեսակ ժառանգականության շնորհիվ սերնդեսերունդ փոխանցում է իրեն բնորոշ կենսագործունեության առանձնահատկությունները, հատկանիշները՝ արտաքին տեսքը, կառուցվածքը, ԴՆԹ-ն, այդպես նպաստելով տեսակի պահպանմանը։

Գենետիկա - Վիքիպեդիա՝ ազատ հանրագիտարան

Մարդկանց, կենդանիների և բույսերի ժառանգականության երևույթի նմանությունը ծնողի և սերնդափոխի միջև, դարեդար եղել է բժիշկների ուշադրության ներքո։ Այդպես, տասնյակ բժիշկներ փորձեցին բացատրել այդ երևույթը և առաջարկեցին տարբեր ու տարբեր վարկածներ։

Առաջին մարդկանցից, ով կենտրոնացավ այդ հարցի շուրջ Հիպոկրատն էր՝ “բժիշկների հայրը” /մոտ մ․թ․ա․ 460-470 թվականներ/։ Հիպոկրատը բացատրեց, որ օրգանիզմի ժառանգականության նյութը հավաքվում է կանանց և տղամարդկանց սերմնաբջիջներում, որն էլ սկիզբ է տալիս սաղմի զարգացմանը։ Մի ուրիշ գիտնական Դեմոկրատը /մոտ մ․թ․ա․ 460-470 թվականներ/ նույնպես համամիտ էր Հիպոկրատի մտքի հետ, որ կանանց ու տղամարդկանց դերը ժառանգականության մեջ հավասար են, իսկ սեռերը՝ հավասազոր։ Եվ այսպես, երկուսն էլ եկան այն եզրակացությանը, որ ժառանգականության տեղեկատվությունը ստանում են ինչպես մայրական, այդպես էլ հայրական բջջից։ Մեկ այլ հայտնի ավստրիացի գիտնական Գրեգոր Մենդելը իր ոլոռի երկարամյա փորձերով ապացուցեց, որ ծնողների հատկանիշները, օրինակ՝ ծաղկի ձևը, գույնը և մյուս առանձնահատկությունները, փոխանցվում են սերունդներին ժառանգականության շնորհիվ։ Մենդելը ենթադրեց, որ բջիջներում կան մանրագույն և անտեսանելի մասնիկներ, որոնք էլ կառավարում են ժառանգական հատկանիշների փոխանցումը։ Այդ մասնիկները հետագայում անվանեցին գեներ։ Հունարենից թարգմանաբար նշանակում է ծագում։

Gregor Mendel.png
Գրեգոր Մենդել /ավստրիացի գիտնական/

Գիտնականի ենթադրությունը հաստատվեց, երբ ասպարեզ եկան հազարավոր անգամ խոշորացնող էլեկտրոնային մանրադիտակները, որոնք հնարավորություն տվեցին զննելու ոչ միայն բջիջը, այլև բջջի մանրագույն մասնիկները: Պարզվեց, որ բջջի կորիզում կան հատուկ «մասնագիտացված» կառուցվածքներ՝ քրոմոսոմներ՝ գեների կրողները, որոնք և ապահովում են տվյալ տեսակի բջիջների գոյացումը: Քրոմոսոմների քանակը (կամ հավաքածուն) տվյալ տեսակի օրգանիզմների բոլոր բջիջներում միշտ նույնն է. գորտինը, օրինակ, 18 է, սոխինը՝ 16, շանը՝ 22, մարդունը՝ 46 և այլն:

Ի տարբերություն բջջի այլ բաղադրամասերի՝ քրոմոսոմները կառուցված են դեզօքսիռիբոնուկլիեինաթթվի (այդ զարմանալի նյութը քիմիկոսները կրճատ անվանել են ԴՆԹ) հսկայական մոլեկուլներից: Հենց ԴՆԹ-ի մոլեկուլի առանձին հատվածներն են, որ կոչվում են գեներ (ժառանգակիրներ): Գեները հատուկ հրամաններով կառավարում են ժառանգական հատկանիշների գոյացումը: Այդ հրամանները գրանցված են գենում՝ սահմանափակ թվով քիմիական նյութերի որոշակի հերթականությամբ, ինչպես, օրինակ, բառը կազմված է տառերի որոշակի դասավորությամբ:

Գենետիկա և ժառանգականություն | Մերի Երանոսյան

Սովորաբար բջիջներն ունեն «մասնագիտություն» (մաշկի, ոսկրերի, արյան և այլ բջիջներ): Այդ պատճառով դրանք իրենց կորիզների քրոմոսոմներում «կարդում են» ոչ թե այն ամենը, ինչ գրված է այնտեղ, այլ միայն իրենց կենսագործունեության համար անհրաժեշտ «տողերը»:

Բայց երբեմն կենդանին կամ բույսը հանկարծ ձեռք է բերում միանգամայն նոր հատկանիշներ, որ չեն ունեցել ո՜չ ծնողները, ո՜չ էլ նախնիները: Նշանակում է՝ ինչ-որ գեներում քիմիական «նյութերը» փոխել են իրենց տեղերը, ստացել մեկ ուրիշ հրաման: Այս երևույթը կենսաբաններն անվանել են մուտացիա (լատիներեն, նշանակում է փոփոխություն): Նման «սխալներն» ավելի հաճախակի են լինում, երբ օրգանիզմը ենթարկվում է թունավոր նյութերի կամ ռենտգենյան ու տիեզերական ճառագայթների ազդեցությանը: Քրոմոսոմային ու գենային մուտացիաները, ինչպես նաև գենետիկական տեղեկույթի պահպանման, հաղորդման և իրականացման շարժընթացների խանգարումները կարող են հանգեցնել ժառանգական մի շարք հիվանդությունների առաջացման: 

Գենոֆոնդ

Գենոֆոնդը սահմանվում է որպես պոպուլյացիայի գեների ամբողջ շարք: Կենսաբանության մեջ պոպուլյացիայի բնորոշումը վերաբերում է նույն տեսակի անհատների խմբավորմանը, որոնք ունեն ֆիզիկական տարածություն և կարող են վերարտադրվել:

Ասիայի ժողովրդների գենոֆոնդը՝ ռուս գիտնականները եկել են այն եզրակացության, որ գենետիկորեն առավել շատ են տարբերվում լեռներում և հարթավայրերում բնակվող ժողովրդները: Պարզվել է, որ հայկական համայնքները հիմնականում պահպանել են բնիկ հայկական պոպուլյացիայի գենոֆոնդը: Իսկ Արևելյան Եվրոպայի բրոնզե դարի տափաստանային քոչվորները հայրական գծով արևմտաեվրոպացիների նախահայրերը չեն: Փոխարենը նրանք Ղրիմի թաթարների մի մասի նախնիներն են: Գիտնականները կատարել են մի շատ հետաքրքիր փորձ, որը հիմա կներկայացնեմ։

Ընդհանուր առմամբ փորձին է մասնակցել 600 մարդ։

Սխեմայով այդ ժողովրդները բաժանվել են 2 խմբի: Առաջին խմբի մեջ են մտել Հորդանանի, Լիբանանի, Իրաքի, Սիրիայի և Արաբական թերակղզու ժողովրդները: Երկրորդ խմբում են ընդգրկվել հայերը, ադրբեջանցիները, քրդերը, թուրքերը և Իրանի ժողովրդները: Առաջին խմբում ընդգրկվել են հարթավայրերում բնակվող ժողովրդները, երկրորդում՝ լեռներում:

Պոպուլյացիաները խմբավորել են ամենատարբեր հատկանիշներով՝ բաժանելով արևմտյանների և արևելյանների, լեռնայինների և հարթավայրայինների, հնդեվրոպական լեզուներով խոսողների և թրքալեզու ու սեմական լեզուներով խոսողների: Յուրաքանչյուր դեպքում գնահատվել են գենետիկ տարբերությունները: Պարզվել է, որ տարբերություններն առավելագույնն են հարթավայրերում և լեռներում ապրող ժողովրդների միջև:

Հայերը գենետիկորեն դասվում են Առաջավոր Ասիայի ժողովրդների խմբին, իսկ նրանց գենոֆոնդի հետ առավելագույն նմանության գոտին համապատասխանում է Հայաստանի պատմական տարածքին: Դա կարող է նշանակել, որ այդ տարածքում գենոֆոնդը որոշ չափով պահպանվել է՝ չնայած, որ բնակեցվել է թուրքերով: Հետաքրքրական է, որ հայկական համայնքները՝ Վրաստանի, Իրանի, Լիբանանի հայերը, գենետիկորեն շատ մոտ են Հայկական լեռնաշխարհի հիմնական հայկական պոպուլյացիային: Բացառություն են կազմում միայն համշենահայերն ու Դոնի հայերը: Հետաքրքիրն այն է, որ հայկական գենոֆոնդն ունի մոտ 6000 տարվա պատմություն։

Հայկական գենոֆոնդ – Live News

Առօրյայում հանդիպվող շատ հիվանդությունների պատճառ է դառնում ժառանգականությունը։ Դա կախված է նրանից, որ հայրը, կամ էլ մայրը մանուկ ժամանակ, թեկուզ և մեծ տարիքում ինչ-որ հիվանդություն են ձեռք բերել, իսկ դա փոխանցվել է իրենց երեխաներին ժառանգականության շնորհիվ։ Կարող եմ բերել բնավորության գծեր, որոնք հանդիպվում են։ Օրինակ ոչ ճիշտ սովորույթներով զբաղմունքը՝ եղունգներ կրծելը, հիգիենա չպահպանելը։ Նաև ավելի լուրջ հիվանդություններ՝ կալցիի պակաս, սրտի, թոքերի հիվանդություններ, մկանների թուլություն, ընդհանրապես ոչ զարգացած ողնաշար։ Այսքան ու տարբեր այլ տեսակի հիվանդություններ են հանդիպվում մեր առօրյայում։