Հին հունական նախանձի առասպել

Մենք նախորդ դասերին քննարկեցինք առասպել նախանձի առասպելի մասին։ Պետք է ասեմ, որ այդ առասպելը մեր ժամանակներում շատ արդիական էր, քանի որ բոլորս էլ այդպիսի երևույթների ականատես ենք եղել ու դա մեզ համար “նորություն” չէր։ Առասպելում ասվում էր, որ Աեդոնը ունենալով 1 զավակ նախանձում էր , քանի որ նա ուներ 6 հիանալի ու գեղեցիկ զավակներ ու միշտ պարծենում էր իր երեխաներով։ Մեր իրականության մեջ էլ է այդպես։ Մարդիկ փորձում են մյուսներին վատություն, ցավ ու վիշտ պատճառել, չմտածելով, որ դա շատ վատ կազդի նրանց վրա։ Առասպելում Աեդոնը փորձեց սպանել նրա տղային, որպեսզի վրեժ լուծի, սակայն պատահական սպանեց իր իսկ զավակին։

Սա ցույց է տալիս, որ մեր իրականությունից տուժում են փոքրերը, այսինքն մեծերի կռվի արդյունքում տուժում են փոքրերը, սակայն ոչինչ էլ չեն անում։ Այդ նախանձը, չարը բոլորիս մեջ էլ կա ու մենք դա գիտենք, սակայն փորձելով ավելի մեղմացնել այն, ի հեճուկս անում ենք հակառակը։ Հին առասպելը հենց սա մեզ ապացուցեց և զուգահեռներ տանելով մեր իրականության հետ, կարող եմ ասել, որ արդիական է ու մեր իրական աշխարհում դա շատ հայտնի ու տարածված երևույթ է, որը ցավոք սրտի դրական երևույթ չէ։

Հին հունական առասպելներ

Նարցիսի առասպելը

Նարցիս (նկար) - Վիքիպեդիա՝ ազատ հանրագիտարան

Նարցիսի կերպարը շատ բացասական է ու այն նման է մեզ, մեր ներքին աշխարհին։ Մենք էլ ինչ-որ տեղ ինքնասիրահարված ենք, մեզ այդպես ենք ցույց տալիս, փորձում ենք մեր վրա ուշադրություն շեղել։ Նարցիսիզմը դա մի գաղափար է, որին մարդիկ ենթարկվելով, սիրում են միմիայն իրենց, իրենց կառուցվածքը, հոգին, ուղեղը։ Նույնիսկ հաշվի էլ չեն առնում այն, որ թերություններ շատ ունեն։ Սակայն նույն էլ մենք ենք անում։ Մենք մեզ հետ արդար չենք վարվում, փորձում ենք դիմացինին քննադատել, սակայն մենք ինքներս մեզ չենք տեսնում, մենք ինքներս մեզ չեն քննադատում, այն դեպքում, երբ ունենք ավելի շատ թերություն, քան դիմացինը։ Մեզանից ոչ մեկ իդեալական չէ, ոչ մեկ մաքուր չէ, բոլորս էլ ինչ-որ սխալներ, թերություններ ունենք ու պետք է աստիճանաբար ուղղենք դա։ Ամենատհաճ ու ամենաանդուր զգացմունքային, վերացական բնավորությունը դա եսասիրությունն է։ Նարցիսը ինքնահավան չէր, նա պարզապես եսասեր էր։ Եսասերները “չեն տեսնում” իրենց շուրջը մարդկանց, նրանք պարզապես հիանում ենք իրենցով, իրենց տեսքով, կառուցվածքով, նույնպես հաշվի չառնելով թերությունները։ Մենք չպետք է նմանվենք հունական դիցաբանության աստվածուհիներին, դիցուհիներին, մենք պետք է ուղղենք մեզ։ Նարցիսիզմը և ընդհանրապես եսասիրությունն ու ինքնահավանությունը շատ տհաճ ու հաճախ հանդիպվող երևույթներ են մեր կյանքում։ Մենք շատ ենք ականատես լինում այդպիսի մարդկանց, լինեն դրանք ծանոթ, թե ոչ։ Մենք առերեսվում ենք այնպիսի մարդկանց հետ, որոնց մասին մենք քիչ ենք տեղեկացված ու իրենց բնավորության գծերի շնորհիվ կարողանում ենք իրենց ճանաչել ավելի լավ։ Նարցիսիզմը եթե շարունակական աճի, ապա աշխարհում այնպիսի մարդ չի մնա, որ գնահատի դիմացինին, նրա աշխատանքը, թափած ջանքը, ոչ ոք չի մնա։ Ուստի պետք է աստիճանաբար սիրել մարդկանց, հասկանալ, որ միմիայն մեզնով աշխարհը չի ավարտվում, պետք է ի վերջո գնահատենք դիմացինին ու խոսենք լավը նրա մասին, այլ ոչ թե վատը, այն էլ մեջքի հետևում։ Նարցիսիզմի հակառակ կերպարը դա մարդասիրությունն է, ընկերասիրությունը։

Սիզիփոսի առասպելը

Սիզիփոս - Վիքիպեդիա՝ ազատ հանրագիտարան

Սիզիփոսի առասպելը ավելի դաժան պատկեր է։ Սիզիփոսը մի էակ էր, ով որ կարողացել էր ստել աստվածներին և դրա համար ստացել էր արժանի պատիժ։ Սակայն դա սովորական պատիժ չէր և դրա պատճառով, Սիզիփոսը ստիպված էր ամեն օր մի հսկայական ու ծանր քար գլորել դեպի ժայռի գագաթը։ Ամեն օր նա տանջվում էր, փորձում էր կատարել իր առջև դրված խնդիրը, սակայն միշտ այն ի հակառակ իրեն, վայր էր ընկնում։ Սիզիփոսը նորից ու նորից փորձում էր այն գլորել դեպի գագաթը, սակայն միշտ այն ամենավերջին մասում հետ էր ընկնում։ Այս առասպելը արտացոլում է մեր կյանքը, մեր վերաբերմունքը կյանքին։ Այդ քարը կարող է լինել ամեն ինչ՝ անցյալ, ապագա, չկատարած պարտականություններ, մարդուն պատճառած վնասը և այլն։ Այդ քարը դա այն բեռն էր, այն տուժն էր, որը իրեն մինչև իր կյանքի վերջը “հանգիստ չթողեց”։ Այդ բեռը ես կարծում եմ անցյալում սխալները չհասկանալու, չըմբռնելու ու չուղղելու պատճառն է։ Եթե Սիզիփոսը հասկանար, որ անցյալում սխալ է արել ինչ-որ բան, ապա միանգամից կթողեր այդ գործը և թեկուզ ներողություն կխնդրեր, սակայն նա չէր էլ հասկանում, թե ինչի համար է նա այդ քարը ամբողջ օրը գլորում։ Նույն ձև էլ մենք ենք վարվում։ Մենք նույնպես այդ ծանր բեռը, այդ ծանր վիշտը մեր վրա ենք կրում և մինչև որ չենք հասկանում պատճառած ցավի “կշիռը”, պատճառած ցավի մեծությունը, չենք կարողանում այն մեր վրայից ցած նետել։ Ես կարծում եմ այդ քարը այն վնասի պատիժն է, որը մենք հասցրել ենք մի անմեղ մարդու, թե երեկ, թե մի քանի տարի առաջ։ Կապ չունի, թե մենք երբ ենք ցավ պատճառել, կապ ունի այն, որ այն մեզ է վերադարձել ու մենք դաս պետք է քաղենք դրանից։ Այդ քարը կարող է լինել անցյալը, չէ որ անցյալն է ընկած ապագայի հիմքում։ Անցյալով կարող է որոշվել մարդու ապագան։ Իսկ Սիզիփոսի դեպքում, այն սուտը, որը նա պատմել էր աստվածներին հենց այդ քարն է, որը նա փորձում է ամեն օր գլորել դեպի վեր, բայց դա իր մոտ չի ստացվում, քանի որ նա իր փորձից դեռ դասեր չի քաղել, չի հասկացել, թե ինչու՞մն է նրա թերությունը եղել և դրա պատճառով այդքան երկար նա այդ պատիժը կրել է։

«Խաղը» Ջեք Լոնդոն

Ես ընթերցեցի Ջեք Լոնդոնի «Խաղը» պիեսի երկու գլուխները։ Ցանկանում եմ փոքրիկ վերլուծություն անել և նշել կարևորագույն մանրամասները։

Գլուխ 1

Առաջին գլուխը մեզ ծանոթացրեց տղայի ու աղջկա հետ։ Մենք հասկացանք, որ տղան պարզապես “գժվում է” բռնցքամարտից։ Ջոն խիզախ, արդար ու մեծահոգի մարզիկ էր, ով իր գրեթե ամբողջ կյանքը նվիրել էր սպրոտին, սակայն երբ որ նա ծանոթացել էր Ջենեևվայի հետ, ամեն ինչ կորցրել էր և համաձայնվել էր “հեռու” մնալ այդ սպորտի տեսակից։ Մեզ վեպը ծանոթացրեց, այսինքն մի փոքր պատմեց, մեկ այլ հերոսի մասին։ Սիլվերստայնը պառավ մի կին էր, ով քաղաքում ուներ իր կրպակը, և հենց այդ կրպակն էր դարձել “սիրո կամուրջը”։ Այդ կրպակում էին ծանոթացել մեր վեպի երկու գլխավոր հերոսները՝ Ջենեևվան և Ջոն։

Ջոնը կարծես թե սիրահարված էր իր սպորտին։ Նա այնքան պարզ էր վերաբերվում այդ բռնցքամարտին։ Սակայն որոշները ոչ ջերմորեն էին վերաբերվում, որոնցից մեկը հենց Ստիլվերստայնն էր։ Նա ատում էր այդ սպորտաձևը և քարոզում էր, որպեսզի այդ սպորտաձևից Ջոն հեռու մնա և ընդհանրապես չհետաքրքրվի։ Առաջին գլուխը ավարտվում է փոքրիկ երկխոսությամբ, երբ Ջոն իրեն գովասանում է և ասում է, որ նա իդեալական մաքուր է։ Մաքուր ոչ թե այն իմաստով, որ օճառով է լվացվել, այն իմաստով, որ նրա մկանները, ջղերը և իր մարմինը գտնվում են շատ «մաքուր» վիճակում։ Սա էր Ջոյի իրական նպատակասլածությունը, որին նա կարողացել էր հասնել։ Մենք հասկացանք, որ նա շատ լավ էր վերաբերվում այդ սպորտաձևին, նա կարողանում էր շատ հեշտ մարտ վարել։ Մի շատ կարևոր բան, որ մենք նույնպես իմացանք, դա այն էր, որ Ջոն չէր կարողանում պարզապես սովորական բառերով բնութագրել նրա սերը այդ սպորտաձևի նկատմամբ։ Նա դա կարողանում էր անել դիրքերի, գործողությունների ու շարժումների շնորհիվ։ Այդ գեղեցիկ շարժումները, որոնք նա բնութագրում էր համապատասխանում էին այն ֆորմային, որը նա ուներ։ Ջոն շատ նպատակասլած, մեծահոգի ու հավասարակշռված մարդ էր ու կարողանում էր ճիշտը ապացուցել, և այնքան էլ չէր տարվում այլ զբաղմունքներով։ Մենք նաև ծանոթացանք բաժնի վարիչի հետ, ով գորգեր էր վաճառում և ուներ ոչ այնքան զարգացած հումորի զգացում։ Նա կարողանում էր սովորական հումորով “ցավ պատճառել”, այսինքն նրա հումորը այնքան վատն էր, որ նույնիսկ այդ հումորի վրա “լացում էին”։

Կարևորագույն մանրամասները՝

  1. Այն, որ մենք հասկացանք, որ Ջենեևվան ու Սիլվերստայնը դեմ էին այդ սպորտաձևին։ Ի դեպ Ջենեևվան կարողացել էր համոզել Ջոյին, որ նա հրաժարվի այդ սպորտից և կենտրոնանա նրանց համատեղ կյանքին։
  2. Ջոն ցանկանում էր շարունակել զբաղվել այդ սպորտաձևով, նա իրական արդար մարզիկ էր, ով հասել էր այդպիսի գագաթներին իր թափած արյունի, ջանքի շնորհիվ։ Եվ ամենևին էլ չէր ցանկանում այդքան շուտ, իր կարիերայի սկզբին, հրաժեշտ տալ իր սիրած խաղին։
  3. Ջենեևվան ու Ջոն զույգ են, որոնք շուտով պատրաստվում են ամուսնանալ։
  4. Բացի պառավ կնոջից ու աղջկանից, մյուս բոլորը ապշում են Ջոյի աշխատասիրության վրա և ցանկանում են ամեն կերպ իմանալ ամեն մանրուք։ Գրեթե բոլորը Ջոյին հարգում և սիրում են, որպես մարզիկ։

Երևանի մասին պատկերացումներ

Ես ստորև բերված հարցերը ուղղեցի իմ ծնողներին և լսեցի նրանց պատասխանները։ Պատասխանները տարբեր էին, բայց բովանդակալից ու հետաքրքիր։

  • Ո՞ր ժամանակաշրջանի Երևանն եք սիրում․
  • Էմոցիոնալ կախվածությունը Երևանի տարբեր մասերի հետ․
  • Տեղանքի պոզիտիվ/նեգատիվ մշակութային պատկերացումները Երևանի մասին օտարազգիների կողմից․
Երևան - Վիքիպեդիա՝ ազատ հանրագիտարան

Հայրիկի պատասխանները՝

Սիրում եմ ներկայիս ժամանակաշրջանի Երևանը, քանի որ այսօրվա Երևանը համեմատաբար ավելի ազատ է, գեղեցիկ, հարուստ ու հարմար։ Ես ապրել եմ 15 տարի կոմունիստական շրջանի Երևանում, և կարող եմ ասել, որ իրոք գրեթե ամեն ինչ փոխվել է։ Երևանը շատ եմ սիրում իր դիրքի, իր ենթակառուցվածքի համար։

Գործի բերումով, Երևանի տարբեր մասերի հետ ամեն օր կապի մեջ եմ ու ունեմ շատ գործընկերներ տարբեր մասերից։ Չեմ կարող ասել, որ հավասար կերպով են զարգացած մասերը։ Ես ընդհանրապես, իմ ժամանակի գրեթե կեսը անցկացնում եմ Կենտրոնում, այստեղ եմ նաև ծնվել, ու համեմատ ՀԱԹ-ի հետ, այնտեղ ավելի զբաղված է, դա բոլորը գիտեն։ Բայց դե, ես ավելի շատ սիրում եմ ՀԱԹ-ում բնակվելը, քանի որ այստեղ ավելի հանգիստ է, ու կարելի է ասել, մի քիչ կարողանում եմ կտրվել Կենտրոնի խառնաշփոթ ու ամեն օր վազքի մեջ գտնվող առօրյայից։

Բոլոր օտարերկրյա քաղաքացիների կարծիքները միշտ էլ համընկնում են։ Բոլորը գիտեն, որ Երևանը հին քաղաք է, նույնիսկ պատահում են դեպքեր, որ հենց իրենց քաղաքներից հին է։ Իսկզբանե Երևանում բնակվում են շատ օտարերկրյացիներ, որոնց մեծ մասը կազմում են ռուսները։ Ռուսների Հայաստան գալու նպատակը տարբերվում է եվրոպացիների կամ ուրիշ երկրներից եկող մարդկանց գալու նպատակներից։ Նրանք այստեղ գալիս են “փրկվելու” համար, քանի որ իրենք իրենց հայրենիքը լքում են պատերազմական դրության ժամանակ։ Ճիշտ է բյուջեյին գումար է գալիս, ու այդպես մեծաքանակ բնակչության շնորհիվ պետությունը զարգանում է, բայց իրականում ռուսները այստեղ չեն գալիս հանգստանալու, իրենք միևնույնն է պատերազմի ավարտի հաջորդ օրը արդեն ՀՀ-ում չեն էլ լինելու։

Շարունակել կարդալ “Երևանի մասին պատկերացումներ”

Երևանը` իմ պատկերացմամբ

Ես` որպես ճարտարապետ, իմ երկրում շատ բան կփոխեմ, քանի որ ոչ միայն ինձ, այլ ամբողջ ժողովրդին այդքան էլ դուր չի գալիս Երևանի տեսքը։ Քաղաք մտնելուն պես, մենք երթևեկում ենք ասֆալտապատ ճանապարհներով։ Առաջին հերթին, ես կփոխեմ ճանապարհների օգտագործման պայմանները։ Քանի որ, Երևանի արվարձաններում արդեն գործում են տասնյակ նոր ու երկար ճանապարհներ, որոնք պահանջում են նոր ռեմոնտ, քանի որ դրանք անցնում են բնակելի տարածքներով։ Լավ օրինակ է հյուսիս-հարավ ճանապարհը, որը վերջանում է ՀԱԹ թաղամասում։ Իհարկե, այն շատ մեծ դեր ունի ճանապարհաշինության ու երթևեկության մեջ, բայց ամեն դեպքում այն չպետք է լիներ այն մասում, որտեղ, որ բնակելի տներ են տեղակայված։ Բացի դրանից, պետք է նաև փոխել ճանապարհների կառուցվածքը։ Շատ եմ նկատել փողոցներ, որոնք կոպիտ ասած “փլված են”, պետք է դրանք վերականգնել։ Ճանապարհները քաղաքի կարևոր բաղկացուցիչ մասերից են, որոնց շնորհիվ մարդու մոտ պատկերացում է առաջանում քաղաքի վերաբերյալ։

Երկրորդ հերթին պետք է փոխել ընդհանուր քաղաքի տեսքը, քանի որ այն հնացել է։ Իմ կարծիքով Երևանին չէր պակասի մի քանի բարձրահարկ, կոմֆորտ շենքեր, որոնք գեղեցկություն կավելացնեին։ Ես իհարկե դեմ չեն այն փաստին, որ Երևանը “վարդագույն տուֆի” քաղաք է, բայց արդեն այդպիսի շենքերը հնացել են։ Դրան ավելացում, կարող եմ ասել, որ այդպիսի շենքերը ավելի դիմացկուն չեն, և հագեցած չեն նոր պաշտպանիչ տեխնոլոգիաներով։ Իմ կարծիքով, եթե Երևանը անց է կատարում մեգապոլիսի շրջան, ապա պետք է փոխել մետրոյի ու ստորգետնյա երթևեկության ցանցը։ Պետք է ավելացվեն կայարաններ, քանի որ քաղաքի մի մասին մյուս մասը հասնելու համար այդպիսի կայարաններ չկան, քանի որ դրանք երթևեկում են միմիայն քաղաքի կենտրոնում։ Իմ կարծիքով, տարիների ընթացքում կարելի է կառուցել մետրոների նոր կայարաններ, որոնք հագեցած կլինեն պաշտպանիչ հանգամանքներով, նույն էլ մետրոները։ Մետրոներով ավելի հեշտ և ավելի արագ են մարդիկ երթևեկում, և իմ կարծիքով դա լավ առաջընթաց կլինի քաղաքի վերաշինման գործում։ Երրորդ հերթին պետք է փոխել տրանսպորտը։ Իհարկե, արդեն պատվիրվել են տասյակ նոր ավտոբուսներ, որոնք կառուցում են Երևանի տեսքը, բայց հին սովետական “ավտոբուս-գազելները” միևնույնն է փչացնում են քաղաքի տեսքը։

Ես կփորձեմ կառուցել նոր ուսումնական հաստատություններ, քանի որ երկիրը անց է կատարում դեպի թվային նոր դարաշրջան։ Ես կփորձեմ կառուցել այնպիսի դպրոցներ, որտեղ երեխաները սիրով կհաճախեն ու կսովորեն, որպեսզի զարգացնեն իրենց երկիրը։ Կարծում եմ չէր պակասի սոցիալական զարգացման ցուցանիշի բարձրացումը։ ՀՀ քաղաքացիները զարգացման ցուցանիշը ոչ արագ տեմպով տարեկան բարձրանում է։ Նաև, ամենակարևոր խնդիրը՝ աղբը։ Այո, աղբի պատճառով Երևանը հայտնվել է Թոփ ամենապղտոր քաղաքների ցուցակում։ Եվ այդ իսկ պատճառով, ես կարծում եմ, որ պետք է ընդունվի նոր օրենք աղբի վերաբերյալ, քանի որ աղբի պատճառով և՛ երկիրն է աղտոտվում, և՛ քաղաքի միջավայրը, և՛ օդը, և՛ բնությունը և՛ քաղաքի տեսքը։ Սա է կարևորագույն խնդիրը, որ պետք է լուծվի։ Եվ ես կարծում եմ վաղ, թե ուշ այս հարցով կզբաղվեն քաղաքացիները, քանի որ դա արդեն վտանգ է մարդու համար։

Պետք է զբաղվել ճարտարապետության հարցերով։ Պետք է ամենակարևորը ուշադրություն դարձնել անվտանգությանը, քանի որ մեր ժամանակներում աճել է գողության, սպանության ցուցանիշը, որը ազդում է քաղաքի ընդհանուր տեսքի և անվտանգության վրա։ Իմ կարծիքով, ոչ միայն Երևանում, այլ ամբողջ երկրում պետք է փոխել ուսուցման կարգը։ Իմ կարծիքով “թուղթ ու գրիչ”-ով աշխատանքը մնացել է անցյալում, մենք արդեն անց ենք դարձել թվային աշխարհ, և ուսուցումն էլ պետք է համապատասխանի դրան։ Բայց, երբեք չպետք է անել այնպես, որպեսզի հայերն մոռանան տառերն ու գրերը։ Ամենակարևորը ուսուցման ոլորտում իմ կարծիքով հարևանի լեզվի ուսուցումն է։ Ես լիովին կողմ եմ ադրբեջաներենի ու թուրքերենի դասավանդմանը ՀՀ տարբեր դպրոցներում։

Պետք է լրջորեն զբաղվել ամայի տարածքների բնակեցմամբ։ Կարող եմ, որպես օրինակ, բերել Արարատի մարզի հարթավայրերը, որոնք ամայի են ու անբնակ։ Պետք է դրանով զբաղվել և բնակեցնել այն տեղերը, որտեղ դատարկություն է տիրում։ Սա կարող է ճարտարապետության մտքի առաջընթաց լինել։