28․02-5․03

“Էներգիա” հասկացությունը մցրել Թոմաս Յունգը 1807 թվականին։ Բառը հունարեն է, նշանակում է “գործողություն” կամ “գործունեություն”։ Մեխանիկայում օգտագործվող էներգիան անվանում են մեխանիկական։ Էներգիան ֆիզիկական մի մեծություն է, որը բնութագրում է մարմնի աշխատանք կատարելու ունակությունը։

Ընդունված է էներգիան նշանակել լատիներեն E տառով։ Միջազգային միավորների համակարգում էներգիան չափվում է մեկ ջոուլի-ով։ Մեխանիկական էներգիան լինում է երկու տեսակի՝ կինետիկ և պոտենցիալ։

Քննարկվող հարցեր.

1.Ո՞ր մեծությունն է կոչվում էներգիա

Էներգիան ֆիզիկական մեծություն է, որն բնութագրում է մարմնի աշխատանք կատարելու ունակությունը։

2.Օրինակներով ցույց տալ էներգիայի և աշխատանքի կապը

Եթե մարմինը կարողանում է աշխատանք կատարել, ընդունված է, որն այդ մարմինը օժտված է էներգիայով։ Սեղմված զսպանակը ընդարձակելով՝ տեղափոխում է չորսուն, կատարելով որոշակի գործողություն, որոշակի աշխատանք։ Աշխատանք կարող է նաև կատարել շարժվող մարմինը։ Օրինակ ջրի հոսքը, պտտում է էլեկտրակայանի տուրբինը, օդային հոսանքները տեղաշարժում են մարմինները։

3.Ի՞նչ միավորներով է չափվում էներգիան միավորների ՄՀ-ում:

Միջազգային Միավորների Համակարգում, Էներգիայի միավորը չափվում է 1 ջոուլիյով՝ 1 Ջ:

4.Մեխանիկական էներգիայի տեսակները

Մեխանիկական էներգիայի տեսակներն են կինետիկ, պոտենցիալ, ջերմային, առաձգական, գրավիտացիոն, ձայնային, էլեկտրամագնիսական ։

5.Ո՞ր էներգիան են անվանում կինետիկ

Մարմնի շարժմամբ պայմանավորված էներգիան կոչվում է կինետիկ էներգիա։

6.Ի՞նչ մեծություններից է կախված մարմնի կինետիկ էներգիան ,որ բանաձևով է որոշվում

Մարմնի կինետիկ էներգիան կախված է մարմնի զանգվածից ու տվյալ պահին մարմնի արագությունից։

7.Երբ է մարմնի կինետիկ էներգիան զրո

Կարելի է եզրակացնել, որ եթե մարմնի արագությունը լինի զրո, ապա կինետիկ էներգիան նույնպես կզոյանա: Այսինքն մարմնին կինետիկ էներգիայով օժտելու համար հարկավոր է նրան հաղորդել որոշակի արագություն: Կինետիկ էներգիան կլինի զրո, եթե մարմնի արագությունը նույնպես զրո է։

8.Որ էներգիան են անվանում  պոտենցիալ

Մարմինների փոխազդեցությամբ պայմանավորված էներգիան կոչվում է պոտենցիալ էներգիա:

9.բերել պետենցիալ էներգիայով օժտված մարմինների օրինակներ

Շարժվող օդանավում նստած ուղևորը շարժվող օդանավի նկատմամբ ունի զրո կինեմատիկ էներգիա։ Սակայն կինետիկ ուժը զրո չէ Երկրի նկատմամբ։

10. Ինչ բանաձևով է որոշվում Երկրի մակերևույթից որոշակի բարձրությամբ մարմնի պոտենցիալ էներգիան

Eպ=mgh

11. Որ մեծություն է կոչվում մարմնի լրիվ մեխանիկական էներգիա:

Մարմնի կինետիկ և պոտենցիալ էներգիաների գումարը կոչվում է լրիվ մեխանիկական էներգիա.
E=Eկ+Eպ

12.Ձևակերպիր լրիվ մեխանիկական էներգիայի պահպանման օրենք

Դիմադրության ու շփման ուժերի բացակայությամբ մարմնի լրիվ մեխանիկական էներգիան շարժման ընթացքում մնում է հաստատուն, պահպանվում է։

Լրացուցիչ առաջադրանք

Սովորել Է. Ղազարյանի դասագրքից է43-ից մինչև էջ60-ը

Գ.Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս II  >>-ից էջ3 -ից մինչև էջ8 -ի տարբերակները։

Պատրաստել նյութ Է. Ղազարյանի դասագրքից էջ 57-ից մինչև էջ 59-ը՝«Շարժվող ջրի և քամու էներգիայի օգտագործումը»  և էջ 54-ի «Հետաքրքիր է իմանալ»թեմաների վերաբերյալ;