Այս անգամ ես ընթերցեցի “Բանագնաց” բաժինը։ Հասկացա, որ այդ մասնագիտությունը լիովին ստեղծված էր Բայդենի համար, ան էր այդպես պնդում։ Բայդենը, շատ լավ էր հասկանում արտաքին քաղաքականությունից ու շատ լավ հեռանկարներ են ցուցադրում ապագա հարաբերությունների համար։ Բարաք Օբաման՝ այդ ժամանակվա նախագահը, չէր հասկանում, ու ընդհանրապես փորձում էր հեռու մնալ այդ գործից։ Նա տեսավ Բայդենի մեջ այդ եռանդը և հանելով նրան փոխնախագահի պաշտոնից, նշանակեց արտաքին գործերի նախարարի տեղակալի ու բանագնացի պաշտոնում։
Բայդենն էլ օգտվում էր այդ առիթից տարբեր երկրներ են գնում, հաստատում էր դիվանագիտական հարաբերությունները, սկսում էր պատերազմական երկրներում խաղաղության երկխոսությունները։ Բայդենը ամենաշատը այցելել է Կիև, կանխելու այդ ժամանակվա նախագահ՝ Վիկտոր Յանուկովիչի վերընտրումը նախագահի պաշտոնում։ Նա այդ ժամանակ հասցրել էր մասնակցել չորրորդ նախագահ՝ Պյոտր Պորոշենկոյի երդմնակալության արարողությանը։ Այդ ժամանակ Ուկրաինայում ոչ ստաբիլ իրավիճակ էր, դե պատերազմում էր երկիրը Ռուսաստանի հետ։ Բայդենի այցելելուց առաջ Ուկրաինան բախվել էր երկու լայնամասշտաբ ճակատամարտերին՝ Սեվաստոպոլի ու Ղրիմի մարտերին։ Ղրիմը օկուպացվեց, Կիև կնքեց հաշտության պայմանագիրը, բայց միևնույնն է չէր ճանաչում այդ հողամասը Ռուսաստանի տարածք։ Հետո էլ սկսվեցին Դոնբասսի վերաբերյալ լարված խոսակցությունները։ Բայդենը կարելի է ասել, ուր որ գնում էր այնտեղ պատերազմ էր սկսվում։ Իրաքում՝ Բաղդադում, նրա վերջին այցից հետո սկսվեց քաղաքացիական պատերազմ։ Բայդենը կողմ էր Թալիբանին՝ Աֆղանստանում, Ահաբեկիչներին՝ Սիրիայում ու Իրաքում։ Ու այն պատերազմին, որը կոչվում է Ծոցի պատերազմ, որը տեղի էր ունեցել Քուվեյթի ու Իրաքի միջև։ Այդ ժամանակ Իրաքը օկուպացրել էր Քուվեյթի տարածքը նավթի հանքերի համար։ Բայդենը դա էլ էր պաշտպանում, ասելով, որ Քուվեյթը չարաշահում էր իր արտոնությունները։ Բայդենը խառնակիչ մարդ էր իր գործում։ Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ նա ամենաշատը խոսել է Իրաքի պատվիրակության հետ, մոտ 67 անգամ հեռախոսազանգով ու պաշտոնական այցերի ժամանակ, հետո՝ Ուկրաինայի, մոտ 40 և Աֆղանստանի։ Ջո Բայդենին դուր էր գալիս այսպիսի կոնֆլիկտներում հայտնվելը, բայց դրանցից դուրս գալը նա չէր պատկերացնում։
Այն կարևորագույն դասը, որը պետք է սովորել նրանից, դա հակառակորդին հարգելն է։ Արտգործ նախարարի հետ՝ այդ ժամանակվա, Բայդենն ուներ ոչ նորմալ հարաբերություններ, նրանք անընդհատ նկատվում էի տարբեր լեզվակռիվներում։ Նաև շատ անգամներ իրար վիրավորում էին։ Մի անգամ նախարարը Բայդենին ասաց “մարդ, որը պատկերացում չունի քաղաքականությունից, որը բան չի հասկանում”, և դրանից հետո ենթարկվեց շատ մեծ վիրավորանքների ու ծաղրանքների Բայդենի կողմից, նաև նախագահի՝ Օբամայի կողմից։ Բայդենը, բայց նրան հարգում էր, ասում էր, որ նախարարը նրա մտերիմ ընկերն էր, և նրանց վճիռները պարզապես լարվածություն հանելու միջոց են։ Սա ինձ դուր եկավ այս հատորում։
Դավիթ Մուրադյան 