Abşeron yarımadası – Xəzər dənizinin qərb sahilində, Azərbaycan dövləti ərazisində yarımadadır. Azərbaycan Respublikasında əhalinin ən sıx məskunlaşmış ərazidir. Yarımadada Bakı, Sumqayıt və Xırdalan şəhərləri ilə yanaşı, 32 qəsəbə yerləşir, Hesab edilir ki “Abşeron” sözü fars dilindəki “ab” və “şoran” sözlərindən yaranmış və tərcümədə “duzlu su” mənasını verir. Bu ad əvvəllər Xəzər dənizini bildirmək üçün də istifadə edilmişdir. Abşeron yarımadası seysmik fəeal ərazidə yerləşir. Ərazidə çoxlu sayda palçıq vulkanlarına rast gəlinir. Yarımadada çoxlu sayda qalıq göllərə təsadüf edilir. Bunlardan Böyük Şor, Masazır, Mirzələdi, Xocahəsən və sairəni göstərmək olar. Bütün əhalisi 189.4 min nəfərdir. Şəhər əhalisi 156.9 min nəfər, kənd əhalisi 32.5 min nəfərdir. Abşeron yarımadasında yaşayan aboriqen xalqlardan biri də İran dilli xalqı olan tatlar ya da Qafqaz parsilərdir. Bakı kəndlərində bu gün də tatlar kompakt şəkildə yaşayırlar. Abşeron yarımadası təbii sərvətlərlə — neft ve qazla zəngindir.
Ապշերոնյան թերակղզին Կասպից ծովի արևմտյան ափին, Ադրբեջանի պետական տարածքում (գտնվող) թերակղզի է։ Ադրբեջանի Հանրապետությունում բնակչության ամենախիտ բնակեցված տարածքն է։ Թերակղզում Բաքու, Սումգայիթ և Խըրդալան քաղաքների հետ միասին 32 ավան է գտնվում։ Համարվում է, որ “Աբշերոն” բառը պարսից լեզվում “աբ” և “շորան” բառերից է կազմված և թարգմանաբար “աղի ջուր” է նշանակում։ Այս անունը ավելի վաղ Կասպից ծովը նշելու համար էլ է օգտագործվել։ Ապշերոնյան թերակղզին սեյսմիկ ակտիվ տարածքում/գոտում է գտնվում։ Տարածքում շատ թվով ցեխային հրաբուխներն են հանդիպում։ Թերակղզում մեծ թվով նստվածքային լճեր կարելի է հանդիպել։ Սրանցից Մեծ Շորը, Մասազըրը, Միրզելեդին, Խոջահեսենը և այլն կարող են թվարկել։ Ամբողջ բնակչությունը 189.4 հազար մարդ է։ Քաղաքային բնակչությունը 156.9 հազար, գյուղային բնակչությունը՝ 32.5 հազար մարդ է։ Ապշերոնյան թերակղզում ապրող հին ժողովուրդներից մեկն էլ Իրանի լեզվով խոսող թաթեր կամ էլ Կովկասյան պարսիկներն են։ Բաքվի գյուղերում այսօր էլ հարմար (կոմպակտ) ձևով են ապրում։ Ապշերոնյան թերակղզին բնական ռեսուրսներով՝ նավթ և գազով է հարուստ։
Դավիթ Մուրադյան 