«Գիրք ծաղկանց»
Մաշի ձեռս, դառնա ի հող,
Գիրս մնա հիշատկող։
(Միջնադարյան)
Պատմվածքը ներբեռնել այստեղից. Գիրք ծաղկանց:
Կարդալ պատմվածքի առաջին հատվածը (մինչև … փոքրիկ Զվարթը):
- Դուրս գրիր անծանոթ բառերը և բառարանի օգնությամբ բացատրիր դրանք:
Խեղկատակ — ծաղրածու;
Ցավագար — Որևէ հիվանդությամբ տառապող
Խստադեմ — Խիստ՝ խոժոռ դեմք ունեցող, խիստ դեմքով
Կոհակել — Կոհակներ առաջ բերել, կոհակավորել, ալիքավորել
Մարմանդ — Մեղմ, հանդարտ:
Սուլանալ — սլանալ, արագ ընթանալ
- Բնութագրիր Զվարթին:
Զվարթը շատ հաճելի էր ինձ համար։ Նա իրեն իհարկե ոչ շատ պատշաճ էր պահում, իրան լավ չէր պահում, բայց նրա երևակայությամբ նա գերեց ինձ։ Զվարթը մի տղա էր, ով ամեն առարկայի, կենդանու ու մարդու մեջ տեսնում էր պատկեր։ Նա եզի աչքերում տեսնում էր գիշերներ, մարդու հայացքում՝ աղեղակներ։ Նա իհարկե իր պահվածքով վշտացնում էր իր ծնողներին ու այլոց, բայց ինձ այդ կերպարը շատ դուր եկավ։ Նրա մոտ երևակայությունն լավ է զարգացած։ Նա ամեն ինչում տեսնում է երազանք, պատկեր։ Տեսնելով ամպերին, նա ասում էր, թե իբրև դրանք ուղտեր են։ Գյուղացիները նրան համարում էին ցավագար։
- Բնութագրիր հասարակությանը, որտեղ ապրում էր Զվարթը:
Զվարթի հասարակությունը՝ գյուղը, միշտ Զվարթին անվանում էին ցավագար, այսինքն նրան համարում էին հիվանդ։ Նրանք գրեթե ամեն պահվածքից երես էին քաշում, քննադատում ու բողոքում էին։ Նրա հասարակությունը չուներ այնպիսի երևակայություն ինչպիսին ուներ Զվարթը։ Ես կարծում եմ, որ իր հասարակությունը նրա վրա ազդեցություն չէր թողնում, նա շարունակում էր ապրել այնպես, ինչպես ուզում էր։ Նրա հասարակության երևակայությունը շատ զարգացած չէր։ Հասարակությունը նրա պահվածքին տարօրինակ էր վերաբերվում, նույնիսկ նրան անվանում էին ցավագար, որը իմ կարծիքով վատ է, այն էլ փոքր տղային։
- Ի՞նչ հակասություն կար նրանց միջև (ցույց տուր մեջբերումներով), որն էր դրա պատճառը: Դու բնակա՞ն ես համարում այդ հակասությունը. ինչու՞:
Հակասությունը դա պահվածքն էր։ Այսինքն նրա վարքը, պահվածքը, գործունեությունը դուր չէր գալիս հասարակությանը։ Մրադիկ նրան նայում էին, որպես հիմարի, որը ոչինչ չի հասկանում։ Նրա հասարակությունը անընդունելի էր համարում այն փաստը, որ տղայի մոտ զարգացած է երևակայությունը։ Շրջապատը չուներ այնպիսի երևակայոթւյունը ինչպիսին ուներ Զվարթը, և դրա համար նրանց համար անընդունելի էր։ Իմ կարծիքով դա կախված է մշակույթից ու նրանց ավանդույթներից, քանի որ գյուղացիները սիրում են մեջբերել ու հավատալ տարբեր ավանդույթներին։ Գյուղացիներն հավատում էին, որ երեխան այդպես է մտածում, ապա նա հիվանդությամբ է տառապում։ Շրջապատը չէր ընդունում այդ տղային։
Մեջբերում՝ “եկեղեցում, երբ տղան նայելով մարդու հայացքին ասաց, որ աղեղներ ոնց որ լինեն”, բոլորը նրան նայեցին, որպես հիվանդի։ Մարդիկ կարծում էին, թե նա ինչ-որ տենդ ունի։ Մարդիկ իրենց ժեստերով ու դիմախաղերով ցույց էին տալիս, որ նրանք դժգոհում են։ Մարդիկ իրենց դեմքերն էին փակում, բառեր էին հնչեցնում նրա հասցեին և այդպես ծաղրում էին նրան։
Ես դա բնական եմ համարում, բայց չեմ համաձայնվում այդպիսի փաստի հետ։ Մեր հասարակության մեջ, ամեն տեղ կան մարդիկ, ովքեր տարբերվում են։ Մարդկանց, ովքեր ունեն այդպիսի մեծ երևակայություն, շատ անտարբեր ու վատ են վերաբերվում մեր շրջապատում։ Մարդիկ, ովքեր աշխարհին ուրիշ աչքերով են նայում, միշտ վատ են ընդունվում հասարակության կողմից։ Մարդիկ մտածում են, թե այնպիսի աշխարհում են ապրում, որ լավ ու բարի չկա, բայց երբ հայտնվում է մեկը, ով նրանց հակաճառում է, ապա նրանք մտածում են, որ այդ մարդը ոչինչ էլ չի հասկանում։ Մարդիկ չեն մտածում, որ նա լավատես է, նրանք մտածում են, որ նա ուղղակի հիվանդ է։ Այդ պահվածքը արդեն սերմացել է մեր հասարակության մեջ։ Եթե մարդ չի մտածում, այնպես ինչպես հասարակությունը, ապա նա հասարակության անդամ չէ։
Դավիթ Մուրադյան 