Գործնական աշխատանք 1․ “Նյութերի  ֆիզիկական հատկությունները”

Գործնական աշխատանք  1. 

<<Նյութերի  հատկությունները՝ ֆիզիկական, քիմիական , ֆիզիոլոգիական>>

Առաջադրանքներ. *-Նյութերը դասակարգել, անվանել և գրել բանաձևերը, նկարագրել ֆիզիկական հատկությունները՝ գույնը, ագրեգատային վիճակը (պինդ, հեղուկ, գազային), եռման, հալման ջերմաստիճանները, ջերմա-էլեկտրահաղորդականությունը, լուծելիությունը ջրում և այլն:

 *Ընտրեք կենցաղում կամ շրջապատում 10 նյութ, գրեք դրանց բանաձևերը և կատարեք հետևյալ հաշվարկները`

• Ինչպիսի՞ տարրերի  ատոմներից  է  կազմված  նյութը, ատոմների  քանակը
• Որոշեք  բարդ  նյութերի  հարաբերական  մոլեկուլային  զանգվածները՝ M_r
• Որոշեք  տարրերի  զանգվածային  բաժինները՝ w, զանգվածային հարաբերությունները  և  տարրերի  մոլային  բաժինները  բարդ  նյութերում:

Առաջին նյութ (Կերակրի աղ)

NaCl (Նատրիումի քլորիդ)

Ֆիզիկական հատկությունները՝

• Գույն — անգույն
• Հոտ — չունի
• Ագրեգատային վիճակը — բյուրեղային /պինդ/
• Եռման ջերմաստիճան — 1465⁰C
• Հալման ջերմաստիճան — 801⁰C
• Լուծելիությունը ջրում — լավ
• Ջերմահաղորդականություն — չունի
• Խտություն — 2,17 գ/սմ³

Հաշվարկ՝

1. NaCl-ն կազմված է Նատրումի (Na) ու Քլորիդի (Cl) մեկական ատոմներից։
2. Mr(NaCl)=23+35.5=58.5; m(NaCl)=23:35․5
3. w(Na)=23/58.5*100%=40%;
4. w(Cl)=35/58.5*100%=60%
5. φ(Na)=1/2*100%=50%
6. φ(Cl)=1/2*100%=50%

Երկրորդ նյութ (Սեղանի շաքար)

C₁₂H₂₂O₁₁

Ֆիզիկական հատկությունները՝

• Գույնը — անգույն /որոշ դեպքերում սպիտակ/
• Հոտ — անհոտ
• Ագրեգատային վիճակ — բյուրեղային
• Եռման ջերմաստիճան — քայքայվում է
• Հալման ջերմաստիճան — 185⁰C
• Լուծելիությունը ջրում — լավ
• Խտություն — 1,59 գ/սմ³
• Ջերմահաղորդականություն — չունի

Հաշվարկ՝

1. C₁₂H₂₂O₁₁-ն կազմված է ածխածնի՝ 12, ջրածնի՝ 22 և թթվածնի՝ 11 ատոմներից։
2. Mr(C₁₂H₂₂O₁₁)=12*12+1*22+16*11=144+22+176=342
3. w(C₁₂)=12*12/342*100%=42%;
4. w(H₂₂)=1*22/342*100%=6%;
5. w(O₁₁)=16*11/342*100%=51%.
6. m(C₁₂H₂₂O₁₁)=144:22:176
7. φ(C)=12/45*100%=27%
8. φ(H)=22/45*100%=49%
9. φ(O)=11/45*100%=24%

Երրորդ նյութ (Ջուր)

H₂O

Ֆիզիկական հատկությունները՝

• Գույնը — անգույն
• Հոտ — անհոտ
• Ագրեգատային վիճակ — հեղուկ
• Եռման ջերմաստիճան — 100⁰C
• Հալման ջերմաստիճան — 0⁰C
• Լուծելիությունը ջրում — չի լուծվում
• Խտություն — 1 գ/սմ³
• Ջերմահաղորդականություն — չունի

Հաշվարկ՝

1. H₂O-ն կազմված է ջրածնի՝ երկու և թթվածնի՝ մեկ ատոմներից։
2. Mr(H₂O)=1*2+16=2+16=18
3. w(H₂)=1*2/18*100%=11%;
4. w(O)=16*1/18*100%=89%.
5. m(H₂O)=2:16
6. φ(H)=2/3*100%=67%
7. φ(O)=1/3*100%=33%

Չորրորդ նյութ (Խմելու սոդա)

NaHCO₃ (նատրիումի հիդրոկարբոնատ)

Ֆիզիկական հատկությունները՝

• Գույնը — սպիտակ
• Հոտ — անհոտ
• Ագրեգատային վիճակ — բյուրեղային
• Եռման ջերմաստիճան — քայքայվում է
• Հալման ջերմաստիճան — քայքայվում է
• Լուծելիությունը ջրում — լավ
• Խտություն — 2,16 գ/սմ³
• Ջերմահաղորդականություն — չունի

Հաշվարկ՝

1. NaHCO₃-ն կազմված է նատրիումի, ջրածնի և ածխածնի՝ մեկական և թթվածնի՝ երեք ատոմներից։
2. Mr(NaHCO₃)=23*1+1*1+12*1+16*3=23+1+12+48=84
3. w(Na)=23*1/84*100%=27%
4. w(H)=1*1/84*100%=1%
5. w(C)=12*1/84*100%=14%
6. w(O3)=16*3/84*100%=48/84*100%=57%
7. m(NaHCO₃)=23:1:12:48
8. φ(Na)=1/6*100%=17%
9. φ(H)=1/6*100%=17%
10. φ(C)=1/6*100%=17%
11. φ(O)=3/6*100%=50%

Հինգերորդ նյութ (Պղնձարջասպ)

CuSO₄ (պղնձի սուլֆատ)

Ֆիզիկական հատկությունները՝

• Գույն — կապույտ /բաց/
• Հոտ — անհոտ
• Ագրեգատային վիճակ — բյուրեղային
• Եռման ջերմաստիճան — քայքայվում է
• Հալման ջերմաստիճան — քայքայվում է
• Խտություն — 2,28 գ/սմ³
• Լուծելիությունը ջրում — լավ
• Ջերմահաղորդականություն — չունի /թեթևակի/

Հաշվարկ՝

1. CuSO₄-ն կազմված է պղնձի ու ծծմբի՝ մեկական և թթվածնի՝ չորս ատոմներից։
2. Mr(CuSO₄)=64*1+32*1+16*4=64+32+64=160
3. m(CuSO₄)=64:32:64
4. w(Cu)=64/160*100%=40%
5. w(S)=32/160*100%=20%
6. w(O₄)=100%-40%-20%=40%
7. φ(Cu)=1/6*100%=17%
8. φ(S)=1/6*100%=17%
9. φ(O)=4/6*100%=67%

Վեցերորդ նյութ (Պղինձ)

Cu (Կուպրում)

Ֆիզիկական հատկությունները՝

• Գույն — ոսկեգույն
• Հոտ — անհոտ
• Ագրեգատային վիճակ — պինդ
• Եռման ջերմաստիճան — 2543⁰C
• Հալման ջերմաստիճան — 1083⁰C
• Խտություն — 8,96 գ/սմ³
• Լուծելիությունը ջրում — չի լուծվում
• Ջերմահաղորդականություն — չունի

Յոթերորդ նյութ (Էթիլ սպիրտ)

C₂H₆O

Ֆիզիկական հատկությունները՝

• Գույն — անգույն
• Հոտ — սուր հոտ
• Ագրեգատային վիճակ — հեղուկ
• Եռման ջերմաստիճան — 78⁰C
• Հալման ջերմաստիճան — (-114⁰C)
• Խտություն — 0,79 գ/սմ³
• Լուծելիությունը ջրում — միախառնվում է
• Ջերմահաղորդականություն — չունի

Հաշվարկ՝

1. C₂H₂OH-ը կազմված է ածխածնի՝ երկու, ջրածնի՝ երկու, թթվածնի ու ջրածնի՝ մեկական ատոմներից։
2. Mr(C₂H₆O)=12*2+1*6+16*1+1*1=24+6+16=46
3. m(C₂H₆O)=24:6:16:
4. w(C₂)=12*2/46*100%=52%
5. w(H₆)=6/46*100%=13%
6. w(O)=16/46*100%=35%
7. φ(C)=2/9*100%=22%
8. φ(H)=6/9*100%=67%
9. φ(O)=1/9*100%=11%

Ութերորդ նյութ (Ացետոն)

C₃H₆O

Ֆիզիկական հատկությունները՝

• Գույն — անգույն
• Հոտ — սուր հոտ
• Ագրեգատային վիճակ — հեղուկ
• Եռման ջերմաստիճան — 56⁰C
• Հալման ջերմաստիճան — (-95⁰C)
• Խտություն — 0,79 գ/սմ³
• Լուծելիությունը ջրում — միախառնվում է
• Ջերմահաղորդականություն — չունի

Հաշվարկ՝

1. C₃H₆O-ը կազմված է ածխածնի՝ երեք, ջրածնի՝ վեց և թթվածնի՝ մեկ ատոմներից։
2. Mr(C₃H₆O)=12*3+1*6+16*1=36+6+16=58
3. m(C₃H₆O)=36:6:16
4. w(C₃)=36/58*100%=62%
5. w(H₆)=6/58*100%=10%
6. w(O)=16/58*100%=28%
7. φ(C)=3/10*100%=30%
8. φ(H)=6/10*100%=60%
9. φ(O)=1/10*100%=10%

Իններորդ նյութ (Քացախաթթու)

C₂H₄O₂

Ֆիզիկական հատկությունները՝

• Գույն — անգույն
• Հոտ — սուր հոտ, թթու համ
• Ագրեգատային վիճակ — հեղուկ
• Եռման ջերմաստիճան — 118⁰C
• Հալման ջերմաստիճան — 17⁰C
• Խտություն — 1,05 գ/սմ³
• Լուծելիությունը ջրում — միախառնվում է
• Ջերմահաղորդականություն — չունի

Հաշվարկ՝

1. C₂H₄O₂-ն կազմված է ածխածնի՝ երկու, ջրածնի՝ չորս և թթվածնի՝ երկու ատոմներից։
2. Mr(C₂H₄O₂)=12*2+1*4+16*2=24+4+32=60
3. m(C₂H₄O₂)=24:4:32
4. w(C₂)=24/60*100%=40%
5. w(H₄)=4/60*100%=7%
6. w(O₂)=32/60*100%=53%
7. φ(C)=2/8*100%=25%
8. φ(H)=4/8*100%=50%
9. φ(O)=2/8*100%=25%

Տասերորդ նյութ (Չհանգած կիր)

CaO (կալցիումի հիդրօքսիդ)

Ֆիզիկական հատկությունները՝

• Գույն — սպիտակ
• Հոտ — անհոտ
• Ագրեգատային վիճակ — փոշի
• Եռման ջերմաստիճան — 2850⁰C
• Հալման ջերմաստիճան — 2585⁰C
• Խտություն — 3,40 գ/սմ³
• Լուծելիությունը ջրում — փոխազդում է
• Ջերմահաղորդականություն — չունի

Հաշվարկ՝

1. CaO-ն կազմված է կալցիումի և թթվածնի մեկական ատոմներից։
2. Mr(CaO)=40*1+16*1=56
3. m(CaO)=40:16
4. w(Ca)=40/56*100%=71%
5. w(O)=16/56*100%=29%
6. φ(Ca)=1/2*100%=50%
7. φ(O)=1/2*100%=50%